Belangrijke ontwikkelingen in onze diepe ondergrond

Lekkages van pekel en diesel door AkzoNobel, afvalwaterinjectie door de NAM, mogelijk instabiele zoutcavernes in Twekkelo en ondergrondse gasolieopslag voor het Rijk op de Marssteden. Dat vindt allemaal plaats onder onze voeten, in Enschede, Hengelo en heel Twente.

De diepe ondergrond is van het Rijk, de narigheid voor de gemeenten

Toen ik in 2014 in de gemeenteraad ging had ik niet gedacht zo lang zo druk te zijn met wat er onder onze voeten in de diepe ondergrond gebeurt. Niemand had dit gedacht waarschijnlijk. Nu begin 2017 is een mooi moment om een tussenbalans op te maken.

Het Rijk gaat over alles dat zich dieper dan enkele meters onder de grond bevindt. Dat is omdat mijnbouw zich nu eenmaal niet aan gemeentegrenzen houdt. Echter de gevolgen van bijvoorbeeld een lekkage merken we bovengronds, en in de gemeente zitten we dan met de gevolgen en is Den Haag ver weg. TC Tubantia heeft dit laatst mooi op een rij gezet.

D66 Enschede realiseert meer invloed in de grond

Op mijn voorstel hebben we in de gemeenteraad van Enschede een adviescommissie “Ondergrond van de Toekomst” opgericht. Deze raadscommissie gaat kijken hoe we tot een betere positie voor de gemeente(n) kunnen komen. Zodat we bij de besluitvorming aan het begin in beeld zijn, en niet pas bij de incidenten zoals nu helaas.

Het werk van deze adviescommissie sluit mooi aan bij de regionale visie die de wethouders van de Regio Twente nu gaan maken. Zie ook deze reportage van RTV Oost over de raadsledenbijeenkomst in november 2016.

Mijn amendement voor het verkiezingsprogramma van D66 voor de Tweede Kamerverkiezingen 2017 is aangenomen. Zo staan we geen gratis dumpen in de ondergrond meer toe. Ook in Den Haag besteedt D66 veel aandacht aan de belangen van alle inwoners bij de diepe ondergrond!

Lekkages pekel en olie AkzoNobel

Halverwege 2016 kwamen meerdere lekkages van AkzoNobel in Twekkelo aan het licht. Het ene type lekkage is al tientallen jaren oud en bevindt zich in een verticale leiding tientallen meters onder de grond. Het andere type lekkage bevindt zich slechts een paar meter onder de grond in horizontale transportleidingen.

AkzoNobel is nu hard bezig om uit te zoeken wat allemaal gelekt is (water, zout water, dieselolie), hoeveel, en wat de oorzaken zijn van de lekkages. Op de speciale website van AkzoNobel kan iedereen de huidige stand van zaken volgen. Het doel van AkzoNobel is om per 2018 geen lekkages meer te hebben.

Een moeizame weg naar openheid van zaken

Het heeft mij en mijn collega-raadsleden heel wat moeite gekost om AkzoNobel zover te krijgen meer openheid van zaken te geven omtrent de lekkages. De gehele zomer van 2016 heeft AkzoNobel nagenoeg niets gecommuniceerd, waardoor de onrust opliep. Dat was erg jammer; de sleutel tot draagvlak is transparantie. Wanneer inwoners niets te horen krijgen, gaan ze zelf de ontbrekende informatie invullen, al dan niet met complottheorieën.

Op mijn voorstel heeft de gemeenteraad van Enschede de eerste vergadering van de stadsdeelcommissie West na de zomer benut om eenieder vragen te laten stellen aan AkzoNobel. Dat verliep toen nog niet soepel omdat het Amsterdamse management van AkzoNobel weinig antwoorden wilde geven. Dat was jammer, zo kende ik AkzoNobel niet.

Gelukkig is AkzoNobel na 13 september 2016 de weg naar transparantie ingeslagen. Het door mij gevraagde historische overzicht naar de lekkages ging er toch komen en staat inmiddels met nog meer informatie op de speciale website van AkzoNobel. In november zijn we met de gemeenteraad op bezoek geweest bij AkzoNobel en zijn we uitgebreid voorgelicht over de plannen van AkzoNobel. Het is mij duidelijk dat AkzoNobel nu alles op alles zet om de oorzaken van lekkages weg te nemen en de omgeving te betrekken. Binnenkort vindt ook een bijeenkomst met de door de gemeenteraad gewenste klankbordgroep met onder anderen omwonenden plaats.

Verscherpt toezicht en onderzoek OM

Overigens moet AkzoNobel ook wel actie ondernemen. D66-Kamerlid Stientje van Veldhoven heeft op mijn aangeven Kamervragen gesteld die al enkele dagen later zijn beantwoord. En wat een antwoord gaf de minister! Henk Kamp ging mee in alle vragen en stelde AkzoNobel en passant ook nog onder verscherpt toezicht. Als een en ander niet verbetert, is de volgende stap het intrekken van de vergunningen van AkzoNobel zo schrijft de minister. Overigens deed het Openbaar Ministerie al strafrechtelijk onderzoek naar AkzoNobel.

Veranderingen bij AkzoNobel op komst

Dat de werkcultuur bij AkzoNobel nog niet doordrenkt is van openheid en inwoners betrekken, blijkt wel uit een mail over een lekkage die de raad op 5 januari 2017 van de wethouder ontving. Toenmalig AkzoNobel Hengelo-directeur Peter de Jong schrijft hierin met kleine rode lettertjes aan de wethouder “Deze melding is er voor bedoeld dat u als wethouders op de hoogte gesteld wordt van dat er iets heeft plaatsgevonden en dat u middels deze mail niet verrast wordt door media of raadsleden die u mogelijk in een moeilijk communicatief lastig parket kunnen brengen.” Blijkbaar ziet AkzoNobel journalisten en volksvertegenwoordigers als vijanden…

Organisatorisch voert AkzoNobel veranderingen door: er wordt een nieuwe communicatie-afdeling opgericht met meer politieke sensitiviteit. Verder is een nieuwe directeur voor AkzoNobel Hengelo aangesteld. Kortom, er was wat druk vanuit de politiek, media en inwoners voor nodig, maar dan zie je toch dat AkzoNobel serieus hard aan de slag gaat. Nu is het aan ons allemaal om elkaar scherp te houden én goed samen te werken in het algemeen belang. We willen immers allemaal dat AkzoNobel veilig werkt, én we willen ook dat AkzoNobel het mooie zoutbedrijf in Twekkelo voort kan zetten.

Stabilisatie zoutcavernes

Ik heb hier al veel geschreven over de stabilisatie van potentieel instabiele zoutcavernes in Twekkelo. AkzoNobel is na het bevriezen van het vliegasproject aan de slag gegaan met het bekijken van alternatieven om te voorkomen dat cavernes in Twekkelo instorten. AkzoNobel heeft duidelijk gemaakt dat het probleem minder urgent is dan eerder werd gezegd. Momenteel wordt steeds één caverne gevuld met kalkslurry. Dankzij een nieuwe meettechniek, microseismiek, kan AkzoNobel het nu letterlijk horen wanneer het dak van één van de zestig cavernes gaat instorten. Dat maakt dat dan meteen die instortende caverne kan worden gevuld met kalkslurry, waar het voorheen wel vijf jaar kon duren voordat AkzoNobel doorhad dat de instorting was begonnen. Overigens is op dit moment geen enkele caverne aan het instorten; cavernes worden nu slechts uit voorzorg gevuld met kalkslurry.

Gasolieopslag Marssteden

De strategische gasolieopslag in zoutcavernes op de Marssteden is gevuld. Deze gasolie, zeg maar diesel, wordt in geval van een calamiteit zoals oorlog leeggehaald om bijvoorbeeld legervoertuigen te kunnen laten rijden. AkzoNobel-directeur Nils van der Plas heeft tijdens het bezoek van de gemeenteraad Enschede ons verzekerd dat het hierbij blijft. AkzoNobel wil niet nog meer gasolie opslaan, voor welk doel dan ook. Overigens is de opgeslagen gasolie van het Rijk. Destijds heeft de gemeenteraad van Enschede n.a.v. lekkages in Duitsland (Amtsvenn) een hoorzitting georganiseerd. Hieruit bleek voor D66 Enschede dat de gasolieoplag op voor mens en natuur verantwoorde wijze plaatsvindt. Sterker nog, ondergronds opslaan is veiliger dan de bovengrondse opslag in tanks die eerder werd gebruikt.

Afvalwaterproblematiek NAM

De NAM wint olie in Schoonebeek (Drenthe) door heet water in oliebronnen te injecteren. Zo komen de laatste restjes olie uit de grond. Het afvalwater dat hierbij ontstaat pompt de NAM door pijpleidingen naar Noordoost-Twente. De NAM dumpt dit afvalwater in oude gasvelden bij Rossum en Weerselo. Deze zogenaamde afvalwaterinjectie heeft veel beroering veroorzaakt onder de Twentse bevolking.

Oliewinning Schoonebeek is ouderwets

Enschede heeft zich per motie solidair verklaard met de gemeenten waar dit plaatsvindt. Ik heb in de motie geschreven dat wij het jammer vinden dat de bijdrage van de oliewinning aan het klimaatprobleem niet is meegerekend, en dat niet is nagedacht over waar je de lege gasvelden nog meer voor kunt gebruiken. Nu mag de NAM gratis deze lege gasvelden vullen, zo kun je ze nooit meer ergens anders voor gebruiken. De NAM zou flink moeten betalen voor het in beslag nemen van deze lege gasvelden.

Maar dat gebeurt niet. Dit zal wel te duur zijn. Evenals het zuiveren van het afvalwater, dan hoef je het niet te dumpen, ook te duur is. Want ja, het schoonmaken van water is nu eenmaal zeer energie-intensief. Dan gebruik je misschien wel meer energie om het afvalwater schoon te maken dan dat je met de olie zelf wint.

Dit alles maakt duidelijk dat de oliewinning in Schoonebeek onverstandig is. Omdat niet alle kosten zijn meegerekend, lijkt het economisch rendabel te zijn, maar dat is het niet. Logisch, want olie is van vroeger en energie uit duurzame bronnen is de toekomst! Denk hierbij aan zon & wind. Die duurzame energie moet worden opgeslagen voor gebruik in de winter of ’s nachts, en daar waren die lege gasvelden nu mooi voor geweest. Erg jammer dat dat nu niet meer kan.

Over Vic van Dijk

E-mail: vic.vandijk@d66enschede.nl
Twitter: vicvandijk
 
Vic zit sinds maart 2014 voor D66 in de Enschedese raad.
Vic van Dijk

Meest recente berichten

Activiteitenagenda

24 augustus 2017
  • JD borrel: Meet een raadslid
    Op 24 augustus 2017 van 20:00 tot ongeveer 22:00

    Locatie: Biercafe De Beiaard, Enschede ( kaart)


4 september 2017
  • Informatiebijeenkomst verkiezingsprogramma
    Op 4 september 2017 van 19:30 tot ongeveer 21:00

    Locatie: locatie nog niet bekend ( kaart)


5 september 2017
  • Workshop / Politiek Café "De Gemeenteraad en ik" door Rolf Jongedijk
    Op 5 september 2017 van 19:30 tot ongeveer 21:00

    Locatie: Locatie nog niet bekend ( kaart)


    Op dinsdag avond organiseert D66 Enschede een Workshop / Politiek Café "De Gemeenteraad en ik" in samenwerking met de Raadgrifier van de gemeente Enschede Rolf Jongedijk. Wat is het om raadslid te zijn? Welke impact heeft de Raad op de inwoners van de gemeente? Komt allen!

8 september 2017
  • D'RAN 17 - Twentse democratie festival
    Op 8 september 2017 van 00:00 tot ongeveer 23:59

    Locatie: Roombeek, 7523 Roombeek, Nederland ( kaart)


    D’RAN17 is het eerste democratie festival in Nederland, geïnspireerd op het Folkemødet festival op het Deense eiland Bornholm. Het Folkemødet heeft zich de afgelopen vijf jaar bewezen als belangrijke inspiratiebron voor de Deense lokale en nationale politiek. Het wordt het "Lowlands van de democratie genoemd". Entree gratis, meer informatie op https://www.dranfestival.nl

9 september 2017
  • D'RAN 17 - Twentse democratie festival
    Op 8 september 2017 van 00:00 tot ongeveer 23:59

    Locatie: Roombeek, 7523 Roombeek, Nederland ( kaart)


    D’RAN17 is het eerste democratie festival in Nederland, geïnspireerd op het Folkemødet festival op het Deense eiland Bornholm. Het Folkemødet heeft zich de afgelopen vijf jaar bewezen als belangrijke inspiratiebron voor de Deense lokale en nationale politiek. Het wordt het "Lowlands van de democratie genoemd". Entree gratis, meer informatie op https://www.dranfestival.nl

14 september 2017
  • Algemene Afdelingsvergadering D66 Enschede
    Op 14 september 2017 van 20:00 tot ongeveer 22:00


31 oktober 2017
  • Algemene Afdelingsvergadering D66 Enschede
    Op 31 oktober 2017 van 20:00 tot ongeveer 22:00