Voor Griekse toestanden hoeft u niet op vakantie

maandag 11 juli 2011

Dit college wil graag het beeld scheppen dat er hard wordt gewerkt om met partners in de stad op nieuwe manieren samen te werken en zo te komen tot oplossingen voor problemen in de stad. In het coalitieakkoord werd daarbij tot vervelens toe de term 'systeeminnovaties' gebruikt. In latere stukken werden dat 'business cases’ en nu -in de Kadernota 2012- weer 'vernieuwende aanpak' en 'maatschappelijke investeringsopgaven'. Mooie woorden voor de bullshit bingo tijdens een vergadering. Wat zal het woord worden van de programmabegroting?

Zo ver mogelijk …

Creatief woordgebruik, maar het gaat natuurlijk om de resultaten en daarover valt voorlopig nog maar weinig goed nieuws te melden. Vrijwel alles zit nog in de overlegfase, de opstartfase of het is nog te vroeg om te kunnen evalueren. Ondertussen wordt staand beleid wel stopgezet, zonder dat onderbouwd is waarom de nieuwe aanpak betere resultaten gaat opleveren. Bij het project 'Pathmos werkloosheidsvrije wijk' -dat zo’n prominente plaats kreeg in het coalitieakkoord- kunnen we inmiddels de conclusie trekken dat dit niet gaat lukken. Ondanks de focus van Myra Koomen op deze wijk zijn slechts 22 kandidaten gekoppeld aan een (klimop-) baan. Ik heb mijn twijfels bij de effectiviteit van deze ‘innovatieve aanpak’. Het college blijkbaar zelf ook, want die heeft de ambities inmiddels bijgesteld tot “de werkloosheid zo ver mogelijk terug dringen”, zonder daarbij aan te geven wat ‘zo ver mogelijk’ dan betekent.

Griekse toestanden …

Ondertussen zit de stad met enorme financiële risico’s in bouwprojecten. Het beleid van actief grondbeleid heeft er toe geleid dat de gemeente op tal van plaatsen grond heeft aangekocht met de bedoeling geld te verdienen aan het uitgeven ervan voor woningbouw of bedrijventerreinen. De voorspellingen laten zien, dat zelfs bij een aantrekkende economie we in Enschede en in de regio een enorm overschot aan kavels hebben de komende jaren. Kantoren –waaronder Spinnerij Oosterveld- staan grotendeels leeg, er is te weinig interesse voor het bedrijvenpark Twente XL en dan hebben we nog de Josink Es, Marssteden, Zuiderval en het kennispark. Toch blijft dit college zeggen dat er behoefte is aan de Usseler Es. Wat D66 betreft is het de hoogste tijd om de hand even op de knip te houden. Eerst maar eens binnen de bestaande stad de lege plekken vullen, voordat er nieuwe panden of gronden worden aangekocht. Op het gebied van wonen geldt hetzelfde. De markt zit op slot en dus moeten we projecten uitstellen en soms verlies nemen. Jeroen Hatenboer schuift dergelijke besluiten steeds voor zich uit. Bij de discussie rond het Vaneker werd herziening aangekondigd bij het MPG, maar toen werd verwezen naar de ambtelijke herziening in het najaar. Inmiddels ligt er een rapport van de rekenkamer dat wij bij het Vaneker dusdanig ‘aan grond gebonden’ zijn, omdat we al zoveel hebben aangekocht, dat we simpelweg wel door moeten in de hoop nog enigszins de inhoudelijke en financiële doelen te halen. Ondertussen krijgt de raad onvoldoende inzicht in de status van het project, waardoor de controlerende rol wordt belemmert. Zijn eigen partij sprak eerder al van Griekse toestanden. Moeten we gaan spreken over een Grieks drama …?

PvdA omarmt het liberalisme

Ons geld ligt dus vast in bouwprojecten en dus kunnen we alleen bezuinigen op andere zaken zoals Werk & Inkomen of Zorg & Welzijn. Vreemd genoeg neemt het college op deze terreinen –met uitzondering van de sociale werkvoorziening- zonder al te veel mokken de maatregelen van het rechtse kabinet over. Blijkbaar heeft de lokale PvdA inmiddels de conservatieve invulling van het liberalisme van de VVD overgenomen. Met name Ed Wallinga hamert voortdurend op de eigen verantwoordelijkheid van mensen. Eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid zijn ook uitgangspunten in het sociaalliberale gedachtegoed van D66, maar dan wel als bouwstenen voor het versterken van de positie van het individu en niet als excuus voor het rechtvaardigen van bezuinigingen op een groep mensen waarvoor zelfredzaamheid bepaald geen vanzelfsprekendheid is.

Krijgt de bieb eindelijk een goede huisvesting?

Al sinds ik in 2002 betrokken ben bij de politiek in Enschede wordt er gesproken over een nieuwe plek voor de bibliotheek, waar zij zich kan ontwikkelen van de traditionele boekenuitleen tot een modern kenniscentrum. Bij zo’n beetje ieder bouwplan in het centrum werd de bieb genoemd als mogelijke gebruiker: het oude pand van V&D waar nu het Werkplein zit, aan het Willem Wilminkplein, in de oude Schouwburg en nu in de Maere. Ik vind het nog altijd jammer dat het niet is gelukt om de bieb een plek te geven aan kruispunt de Graaff. Samen met de daar aanwezige boekenwinkels en een speakerscourner had daar een interessante culturele plek kunnen ontstaan als logische aanvulling op het muziekkwartier. Maar dat ging mis op geld. En dat is ook de achilleshiel (weer een Griekse tragedie?) van het nieuwste plan. De Maere is een prachtig pand en de samenwerking met Saxion en ROC is zinvol en kansrijk, maar de gedachte dat e.e.a. te financieren is met de verkoop van de huidige bibliotheek en bijdragen van onderwijsinstellingen is niet realistisch. Daar moet een substantiële bijdrage komen uit commercieel gebruik van ruimtes. Daarvoor heeft D66 in het verkiezingsprogramma het idee van een kantoorhotel geopperd met flexibele werkplekken voor bedrijven (van buiten de regio), die hun medewerkers hier willen laten werken zonder zelf een pand te bouwen. Dat scheelt enorm in reistijd en milieubelasting. Mocht de huisvesting van de bieb in de Maere niet haalbaar blijken, dan wil D66 de 2 miljoen die Marijke van Hees nu gereserveerd heeft, gebruiken om de bibliotheek op de huidige locatie toekomstbestendig te maken.

In het putje …

Opvallend gemis in de Kadernota is een oplossing voor de problemen met de rioolheffing. In de vorige periode is ten onrechte geld uit de egalisatiereserve gehaald omdat uit een verkeerd rekenmodel de conclusie was getrokken dat er geld over zou zijn. In plaats van een voorstel om dat geld weer terug te storten in de reserve, komt Hans van Agteren met allerlei lapmiddelen binnen zijn eigen programma. Is hier sprake van een gebrek aan medewerking van zijn collega wethouders, die dit geld al bestemd hebben voor andere projecten? Waarom geen integrale afweging in de Kadernota? Het past overigens wel in het beeld. Een integrale visie op mobiliteit is er immers ook nog steeds niet. Ondertussen sloopt men vrolijk het viaduct bij de UT, komt men met dure oplossingen om het MST een ingang te geven in de Van Heekgarage en creëert men onduidelijkheid over de Molenstraat. En omdat de Provincie blijkbaar geld over heeft voor een aansluiting van het vliegveldterrein op de A1, worden met veel enthousiasme plannen gemaakt voor een noordelijke ontsluitingsweg. De visie dat Enschede (en dus ook het kennispark) aan de A35 ligt, is nog maar een paar jaar oud, maar die wordt zonder pardon –ongescheiden- bij het huisvuil gezet. Er wordt gesuggereerd dat dit past in een regionale mobiliteitsvisie, maar Hengelo en Oldenzaal willen helemaal geen nieuwe afslag op de A1. Hoe zou die weg overigens moeten aansluiten op de Hengelosestraat ter hoogte van de UT? Komt daar een stuk parallelweg (gaat ten koste van uitgeefbare grond), komt er een extra kruispunt (ten koste van de doorstroming) of zouden ze het aandurven om voor te stellen een viaduct aan te leggen?