Over democratie en integratie

Gaat de discussie rond vluchtelingen wel over de opvang van vluchtelingen? Achter het gesprek over hoe we 600 mensen op gaan vangen in een AZC op het Eschmarkerveld leven andere zaken. Het gaat bijvoorbeeld over de druk op en dus houdbaarheid van ons sociale vangnet. Het gaat om een mogelijk tekort aan sociale huurwoningen. Het gaat om ons geloof in de vrijheid van geloof, onderwijs voor kinderen en wat tolerantie eigenlijk is.

Deze zaken vragen een duidelijk en krachtig beleid vanuit Brussel en Den Haag. Dat beleid richt zich helaas te veel op het indammen van de stroom vluchtelingen, met als hoofddoel misschien wel het temmen van nationalistische geluiden in de politiek. Beleid, en de daarbij behorende middelen, om de gevolgen van de migratiestroom op te vangen is er nog onvoldoende. Het laat de zichtbare tegenstelling tussen VVD (gevecht op rechts) en PvdA (gevecht op links) zien. Een ding staat vast: het is een complexe discussie die niet platgeslagen kan worden tot een simpel voor of tegen vluchtelingen.

Algemeen belang versus individueel belang

Omdat de gemeente Enschede samen met omwonenden een AZC wil inpassen in de samenleving, gaat de gemeente het gesprek aan. Het geluid van fanatieke tegenstanders, die geen enkel AZC in Nederland willen, lijkt daarbij te overheersen. Inspraak heeft niet als doel een eerder genomen democratisch besluit terug te draaien. Het is bedoeld om perspectief aan mensen te bieden en zo goed mogelijk de zorgen die er zijn, een plek te geven. Het besluit om te komen tot een plek voor het AZC, was een afweging van het algemeen belang ten opzichte van het individueel belang. Daar is een democratisch gekozen gemeenteraad voor.

Aanpassen of wederzijds aanpassen?

Eigenlijk vallen de meningen van mensen over migratie en integratie in drie stromen. Een mening is “aanpassen of oprotten”. Dat geluid lijkt te overheersen in het openbaar debat en (te vaak) in de media. Een geluid dat, met subtiele en opzichtige intimidatie, gematigde tegenstanders en twijfelaars doet zwijgen. Dit staat haaks op de waarden en uitgangspunten van onze democratie en rechtsstaat. Een staat waarin vrijheid voorop staat, iedereen zijn mening mag verwoorden en waar ruimte is om welvaart met elkaar te delen.

Een tweede mening is “aanpassen of …” Deze groep constateert de problemen, maar biedt geen echte oplossing. De zin die daarbij het meest gebruikt is “Ik ben niet tegen vluchtelingen of de islam, maar …” Na de maar komt dan het probleem. Daarmee wordt het probleem, misschien ongewild, gekoppeld aan het feit dat mensen een veilig bestaan zoeken of een bepaald geloof hebben. Deze mening kent daarnaast ook een groep die constateert dat er vluchtelingen er nou eenmaal zijn en dat de samenleving zich maar moet aanpassen. Dat is ook geen oplossing.

De derde mening is “wederzijds aanpassen, elkaar accepteren en respecteren”. Deze groep gaat er vanuit dat integratie aanpassing van zowel nieuwkomer als bestaande inwoners vraagt. Dat er zaken zijn die je moet accepteren als een gegeven, bijvoorbeeld dat er verschrikkelijke oorlog gaande is in het Midden-Oosten. En dat je elkaar respecteert als mens, door met elkaar te praten en niet over elkaar.

Feiten zoeken bij je eigen mening

Zowel media als sociale media overstromen ons met feiten, halve feiten en vermeende feiten als het gaat om vluchtelingen. Wat opvalt is dat iedereen die feiten eruit pikt om zijn eigen gelijk aan te tonen. Staatssecretaris Klaas Dijkhof zei recent terecht dat eerst een AZC met 2.500 mensen groot was, toen met 1.200 mensen, nu met 600 mensen en straks met 300. Er zijn inmiddels feiten die aantonen dat in grote AZC’s niet meer of minder incidenten plaatsvinden dan in kleine AZC’s.

Ook veel gehoord: een vluchteling kost ongeveer 26.000 Euro per jaar, geld dat we aan de zorg zouden kunnen besteden. Een vergelijking die misschien te begrijpen is als iemand op de zorg wordt gekort. Niet te begrijpen als dit wordt gezegd door mensen die zelf gebruik maken van het sociale vangnet, zoals een (bijstand)uitkering. Deze mensen zouden toch juist moeten begrijpen dat welvaart betekent dat er een vangnet is, voor als iemand het moeilijk heeft of in dit geval op de vlucht is voor geweld?

Met regelmaat ontvang ik berichten van bezorgde mensen, dat er ergens in Europa wat is gebeurd op een AZC. Voor mij een uiting van “aanpassen of …….”. Ik begrijp hun bezorgdheid, maar alleen het probleem constateren helpt niet om de oplossing te vinden. Ik krijg geen berichten van deze mensen, wanneer het ergens goed gaat in een AZC of als er ergens door Nederlanders met elkaar is gevochten of erger iemand is neergestoken in bijvoorbeeld Enschede.

De oplossing?

Al die (subjectieve) feiten volgend op Internet, brengt mij tot de overtuiging dat ze allemaal waar zijn voor degene die deze feiten deelt. Daarmee ligt voor mij de oplossing in het samenbrengen van al deze subjectieve feiten. Niet door het inschreeuwen van selectieve feiten op openbare bijeenkomsten en daarbij overschreeuwen van de feiten van een ander. Daarvoor is het probleem te complex. Algemene inspraakavonden lijken daarom nog weinig effectief. Recent werd bijvoorbeeld een bijeenkomst in stadsdeel Oost afgezegd vanwege dreiging en intimidatie.

Het gesprek moet weer kleinschalig worden. Met direct omwonenden in gesprek gaan, één op één. Zo kunnen mensen aangeven wat hun zorgen zijn. Zo kan de gemeente uitleggen hoe zorgvuldig ze met deze zorgen om zullen gaan. Als bijvoorbeeld het gevolg daarvan is dat het aantal mensen in staffels gaat ingroeien naar het maximaal aantal mensen van 600 op AZC Eschmarkerveld …. dan is dat zo. Afspraken die worden gemaakt helder communiceren. Zeggen wat wel wordt meegenomen vanuit de input van betrokkenen en gemotiveerd zeggen welke zaken niet. Het besef dat integratie wederzijds aanpassen vraagt, accepteren dat sommige feiten zijn zoals ze zijn en elkaar respecteren in het vinden van de oplossing. Zowel Nederlanders als nieuwkomers moeten vanuit deze waarden met elkaar in gesprek blijven.

Twijfelen mag

En als we al deze subjectieve feiten en meningen moeten afwegen, dan kost dat tijd. In deze tijd lijkt de oplossing ver weg en veel onzeker. En onzekerheid brengt twijfel. Een waardevol bericht dat ik recent las op social media was van de Correspondent. Dat riep op om de twijfel weer te gaan herwaarderen, juist in de politiek. Treffend, want niemand weet zeker wat de oplossing is voor het migratievraagstuk waar we middenin zitten. Niemand weet zeker wat de langjarige gevolgen zullen zijn van deze migratiestroom. Niemand weet zeker hoelang de verschrikkelijke oorlog in het Midden-Oosten nog zal blijven duren. Als veel zaken onzeker zijn, is de twijfel het belangrijkste wapen van de democratie. En dat wapen kan alleen goed gehanteerd worden door mensen die de waarden voorstaan waar onze cultuur, democratie en rechtstaat voor staan. Alleen zo waarborgen we de Nederlandse samenleving waar ik in ben opgegroeid, waar ik gelukkig ben en waar ik ook mijn (klein)kinderen in wil laten opgroeien.

Over Jasper Kerkwijk

E-mail: jasper.kerkwijk@d66enschede.nl
Twitter: jasperkerkwijk
 
Jasper zit sinds 2010 in de raad voor D66. Sinds 2014 is hij fractievoorzitter.
Jasper Kerkwijk

Meest recente berichten

Activiteitenagenda

24 augustus 2017
  • JD borrel: Meet een raadslid
    Op 24 augustus 2017 van 20:00 tot ongeveer 22:00

    Locatie: Biercafe De Beiaard, Enschede ( kaart)


4 september 2017
  • Informatiebijeenkomst verkiezingsprogramma
    Op 4 september 2017 van 19:30 tot ongeveer 21:00

    Locatie: locatie nog niet bekend ( kaart)


5 september 2017
  • Workshop / Politiek Café "De Gemeenteraad en ik" door Rolf Jongedijk
    Op 5 september 2017 van 19:30 tot ongeveer 21:00

    Locatie: Locatie nog niet bekend ( kaart)


    Op dinsdag avond organiseert D66 Enschede een Workshop / Politiek Café "De Gemeenteraad en ik" in samenwerking met de Raadgrifier van de gemeente Enschede Rolf Jongedijk. Wat is het om raadslid te zijn? Welke impact heeft de Raad op de inwoners van de gemeente? Komt allen!

8 september 2017
  • D'RAN 17 - Twentse democratie festival
    Op 8 september 2017 van 00:00 tot ongeveer 23:59

    Locatie: Roombeek, 7523 Roombeek, Nederland ( kaart)


    D’RAN17 is het eerste democratie festival in Nederland, geïnspireerd op het Folkemødet festival op het Deense eiland Bornholm. Het Folkemødet heeft zich de afgelopen vijf jaar bewezen als belangrijke inspiratiebron voor de Deense lokale en nationale politiek. Het wordt het "Lowlands van de democratie genoemd". Entree gratis, meer informatie op https://www.dranfestival.nl

9 september 2017
  • D'RAN 17 - Twentse democratie festival
    Op 8 september 2017 van 00:00 tot ongeveer 23:59

    Locatie: Roombeek, 7523 Roombeek, Nederland ( kaart)


    D’RAN17 is het eerste democratie festival in Nederland, geïnspireerd op het Folkemødet festival op het Deense eiland Bornholm. Het Folkemødet heeft zich de afgelopen vijf jaar bewezen als belangrijke inspiratiebron voor de Deense lokale en nationale politiek. Het wordt het "Lowlands van de democratie genoemd". Entree gratis, meer informatie op https://www.dranfestival.nl

14 september 2017
  • Algemene Afdelingsvergadering D66 Enschede
    Op 14 september 2017 van 20:00 tot ongeveer 22:00


31 oktober 2017
  • Algemene Afdelingsvergadering D66 Enschede
    Op 31 oktober 2017 van 20:00 tot ongeveer 22:00