Provincie: kijk in de spiegel bij grondproblematiek

Het grondbeleid van gemeenten is al jaren onderwerp van discussie: gemeenten hebben teveel grond gekocht voor een te hoge prijs. Recent zijn twee rapporten verschenen waaruit blijkt dat we in Enschede op de goede weg zijn bij het oplossen van dat probleem, maar er nog steeds (dure) stappen gezet moeten worden om de gevolgen van het grondbeleid uit het verleden te verwerken. Tot voor kort lag bij het oplossen de focus op de gemeenten: die hebben een actief grondbeleid gevoerd en teveel grond gekocht, dan moeten ze zelf ook maar opdraaien voor de pijnlijke gevolgen. Grotendeels is dat terecht, maar met deze twee rapporten in de hand is het duidelijk dat de provincie niet langer voor haar aandeel weg mag lopen.

Overprogrammering

Uit het eerste van de twee rapporten, ‘Follow-up bedrijventerreinen Overijssel’ van de Rekenkamer Oost-Nederland, blijkt dat er in Overijssel nog altijd sprake is van een stevige overprogrammering. En die landt bijna volledig in Twente. Of er ook sprake is van overprogrammering op de lange termijn is een iets ander verhaal, want het rapport spreekt alleen over de periode tot 2020. In Enschede hebben we de uitgifte inmiddels zo ver voor ons uitgeschoven dat pas in het jaar 2042 de laatste hectares uit de huidige voorraad worden uitgegeven. Dat is wel erg ver vooruitkijken, wat de nodige financiële risico’s in zich draagt, omdat het voorspellen van bijvoorbeeld de werkelijke uitgifte of de rentestand over zo’n lange termijn erg moeilijk is. Daarom hebben we het college eerder al opgeroepen om te komen tot een strategie om in elk geval de looptijden van de grondexploitaties terug te brengen tot maximaal tien jaar. Dat naast dat we al jaren aan het afboeken zijn op de waarde van de grond en veel plannen al geschrapt hebben.

Rol van de provincie

Ook de provincie wijst al jaren naar de gemeenten om de problemen op te lossen. Maar de Raad voor de Financiele Verhoudingen (Rfv) schrijft in haar rapport ‘Grond, geld en gemeenten’:

“Provincies hebben tot taak de kaders voor het ruimtelijk beleid vast te stellen en onderdeel daarvan is het afstemmen van vraag een aanbod op de onderscheiden regionale markten. Deze regierol is door de provincies de afgelopen jaren onvoldoende ingevuld.”

Overijssel is daarop geen uitzondering. En het rapport van de Rekenkamer laat zien dat er voor 2008 eigenlijk helemaal geen regie is gevoerd door de provincie (moest ook toen al) en dat er nu, zeven jaar later, nog steeds onvoldoende wordt gedaan door de provincie.

De Rfv schrijft verder:

“De provinciale toezichthouder moet bij de beoordeling van de financiële positie van gemeenten kijken naar het realiteitsgehalte van de grondexploitaties (woningbouw, kantorenbouw en bedrijventerreinen) en de gehanteerde parameters en deze vergelijken met het ruimtelijk beleid en de prognoses van de provincie en de verwachtingen van andere gemeenten in de regio.“

Wat ze er niet bijschrijven maar ik graag voor ze aanvul: “Provincie: realiseer je dat elke hectare grond die gekocht is door gemeenten, uiteindelijk voorzien is van een stempel ‘OK’ uit de provincie. Dat is een direct gevolg van het onvoldoende invullen van de provinciale taak tot voeren van regie. Nu de bal voor de volle 100% bij de gemeenten neerleggen is weglopen voor je verantwoordelijkheid.”

De dubbele pet van de provincie

Een groot probleem hierbij is de dubbele pet van de provincie. Aan de ene kant is ze mede-veroorzaker van een probleem EN mede-grondeigenaar (RBTwente, ADT), aan de andere kant moet ze de financiën controleren van de gemeenten. Daarmee heeft de provincie alle middelen in handen om de rekening van de misstappen uit het verleden volledig neer te leggen bij de gemeenten.

Werken aan een gezamenlijke oplossing

Deze werkwijze is niet een die wij voor ogen hebben als het gaat om samenwerken. En samenwerken, tussen gemeenten onderling, maar ook tussen gemeenten en provincie, is noodzakelijk om deze problematiek op te lossen. Wat ons betreft begint die samenwerking ermee dat Provinciale Staten zich bewust zijn van hun dubbele rol. En dat het ook kan betekenen dat de provincie financieel bij moet dragen aan de problemen die zowel gemeenten als provincie veroorzaakt hebben.

Over Gertjan Tillema

E-mail: gertjan.tillema@d66enschede.nl
Twitter: gertjantillema
 
Gertjan is sinds maart 2014 raadslid voor D66 in Enschede. Daarvoor was hij vier jaar fractieondersteuner.
Gertjan Tillema

Meest recente berichten

Activiteitenagenda

24 augustus 2017
  • JD borrel: Meet een raadslid
    Op 24 augustus 2017 van 20:00 tot ongeveer 22:00

    Locatie: Biercafe De Beiaard, Enschede ( kaart)


4 september 2017
  • Informatiebijeenkomst verkiezingsprogramma
    Op 4 september 2017 van 19:30 tot ongeveer 21:00

    Locatie: locatie nog niet bekend ( kaart)


5 september 2017
  • Workshop / Politiek Café "De Gemeenteraad en ik" door Rolf Jongedijk
    Op 5 september 2017 van 19:30 tot ongeveer 21:00

    Locatie: Locatie nog niet bekend ( kaart)


    Op dinsdag avond organiseert D66 Enschede een Workshop / Politiek Café "De Gemeenteraad en ik" in samenwerking met de Raadgrifier van de gemeente Enschede Rolf Jongedijk. Wat is het om raadslid te zijn? Welke impact heeft de Raad op de inwoners van de gemeente? Komt allen!

8 september 2017
  • D'RAN 17 - Twentse democratie festival
    Op 8 september 2017 van 00:00 tot ongeveer 23:59

    Locatie: Roombeek, 7523 Roombeek, Nederland ( kaart)


    D’RAN17 is het eerste democratie festival in Nederland, geïnspireerd op het Folkemødet festival op het Deense eiland Bornholm. Het Folkemødet heeft zich de afgelopen vijf jaar bewezen als belangrijke inspiratiebron voor de Deense lokale en nationale politiek. Het wordt het "Lowlands van de democratie genoemd". Entree gratis, meer informatie op https://www.dranfestival.nl

9 september 2017
  • D'RAN 17 - Twentse democratie festival
    Op 8 september 2017 van 00:00 tot ongeveer 23:59

    Locatie: Roombeek, 7523 Roombeek, Nederland ( kaart)


    D’RAN17 is het eerste democratie festival in Nederland, geïnspireerd op het Folkemødet festival op het Deense eiland Bornholm. Het Folkemødet heeft zich de afgelopen vijf jaar bewezen als belangrijke inspiratiebron voor de Deense lokale en nationale politiek. Het wordt het "Lowlands van de democratie genoemd". Entree gratis, meer informatie op https://www.dranfestival.nl

14 september 2017
  • Algemene Afdelingsvergadering D66 Enschede
    Op 14 september 2017 van 20:00 tot ongeveer 22:00


31 oktober 2017
  • Algemene Afdelingsvergadering D66 Enschede
    Op 31 oktober 2017 van 20:00 tot ongeveer 22:00