Economie, ondernemerschap en innovatie

Hoewel we de laatste jaren economisch uit het dal klimmen, is het aantal mensen dat niet werkt veel te groot. Ook het aantal mensen dat meer wil werken of onder zijn of haar niveau werkt is te groot. Als overheid creëer je geen banen, maar je hebt wel invloed op het vestigingsklimaat. Daar zet D66 dan ook voornamelijk op in.




  • D66 wil dat winkeliers zelf kunnen bepalen of en hoe vaak ze op zondag geopend zijn.



  • We koesteren de economische groei in de binnenstad. We zetten in op kwaliteit en beleving. Panden die slecht onderhouden zijn en daarmee de kwaliteit van de binnenstad in gevaar brengen, zijn D66 een doorn in het oog. Daar komt een aanpak op.



  • Evenementen brengen bezoekers naar Enschede, die daar vervolgens voor economische groei zorgen. Ook in de volgende periode moet Enschede minstens één landelijk toonaangevend evenement organiseren.



  • De economische focus van Enschede is de innovatieve kenniseconomie. Daarom helpt de gemeente bedrijven in de ICT- en innovatieve sector om een goede start te maken, met name op Kennispark en de Luchthaven. Voor grote ruimtevragende bedrijven zijn andere locaties in Twente geschikter.



  • De binnenstad houdt haar kracht door compact te blijven: we groeien liever in kwaliteit dan in ruimte.



  • Minder verrommeling van de openbare ruimte door een gemeentelijke visie op reclame in de (binnen)stad.

Toelichting

D66 vertrouwt op de eigen kracht van mensen. Voor ons zijn ondernemende mensen een basis voor een open en levendige maatschappij. Wij hebben vertrouwen in de vindingrijkheid die de ruimte tot ondernemen bij mensen los kan maken. D66 waardeert ondernemerschap dan ook positief. We willen dat het voor bedrijven en instellingen aantrekkelijk is om zich in de gemeente Enschede te vestigen en dat ondernemers er kunnen starten en groeien. Een gunstig vestigings- en ondernemersklimaat hangt met veel beleidsterreinen samen: met aantrekkelijke en veilige winkelstraten, een breed aanbod van cultuur en horeca, opgeleide werknemers, goede bereikbaarheid en een mooie en groene omgeving. De regisserende rol van de lokale overheid is daarin voor D66 onmisbaar.

In beginsel vinden wij dat mensen onderling vaak tot betere, efficiëntere en rechtvaardigere oplossingen kunnen komen dan de overheid, maar die laatste heeft wel een actieve, voorwaardenscheppende verantwoordelijkheid. Als de overheid duidelijke kaders schept, ontstaat ruimte voor ondernemers. Door ondernemers mogelijkheden te geven, zorgen we er bijvoorbeeld voor dat er voldoende werkgelegenheid is en dat iedereen de mogelijkheid heeft om bij te dragen aan de samenleving.

Startups en het mkb zijn de motor van banen en innovatie. En dus belangrijk voor de groei van onze economie. D66 moedigt ondernemen aan, onder andere door het stimuleren van ondernemerschap vanuit universiteit, hbo en mbo.

Toptalent vormt de kern van nieuw ondernemerschap. D66 wil investeren in de stad en de regio, zodat Twente nog meer een vestigingsplaats wordt voor talent, door te zorgen voor een bruisende leefomgeving, bloeiende cultuur, recreatie en natuur. D66 wil dat de gemeente Enschede een dienstbare overheid is die investeert in het vertrouwen van ondernemers.

Door automatisering en robotisering is nu en in de toekomst minder behoefte aan kantoorwerk dat geen hogere opleiding vereist. Het zogenaamde “midden” valt weg uit de arbeidsmarkt. Het belang van laaggeschoold werk (“werk met de handen”) en hooggeschoold werk neemt relatief toe. Het gevolg dat we in Enschede al zien is dat mensen onder hun niveau gaan werken en zo de laaggeschoolde mensen van de arbeidsmarkt de werkloosheid in duwen, niet expres natuurlijk. Ook al neemt de laagopgeleide beroepsbevolking af, het zal toch een uitdaging zijn om de loonongelijkheid, werkloosheid en armoede onder deze groep tegen te gaan. Overigens is het totale effect van de ontwikkelingen een kwestie van afwachten.

Het succesvolle antwoord op alle economische ontwikkelingen en onzekerheden is veerkracht. Wanneer we het opleidingsniveau van mensen verbeteren, en mensen in staat stellen om zich permanent te laten onderwijzen dan zullen zij het werk van de toekomst kunnen doen. Omdat een mens meer is dan alleen opleidingsniveau, is het ook van belang dat meer samenhang komt in de beleidsterreinen werk en inkomen, jeugd(zorg), onderwijs en economie.

Innovatie is belangrijk. De wereld om ons heen verandert voortdurend, en wij ook. D66 stimuleert innovatie, want we willen dat ook onze kinderen het beter krijgen dan wij. Ons uitgangspunt is dat innovaties bijdragen aan de oplossing voor maatschappelijke problemen. We denken bijvoorbeeld aan de energietransitie, lang en gezond leven, circulaire economie en nieuwe, duurzame en gezonde vormen van mobiliteit. Ondernemers die oplossingen ontwikkelen voor deze maatschappelijke uitdagingen kunnen rekenen op onze steun.

Het buitengebied heeft grote waarde, zowel qua economie als qua natuur. We willen zuinig zijn op onze natuur en op een duurzame manier én economisch rendabel gezond voedsel verbouwen. Ook dit vraagt om innovatieve oplossingen, en een gemeente die (agrarische) ondernemers de ruimte en kansen geeft om deze oplossingen te ontwikkelen.

  • Sinds 2016 komen er geen nieuwe vierkante meters winkeloppervlakte meer bij in Nederland. Dit laat zien hoe langzaam de traditionele winkels reageren op het veranderend winkelgedrag van mensen en de groei van internetaankopen. Ondertussen daalt de behoefte aan winkeloppervlakte nog altijd, en staan vele panden leeg. Daarom wil D66 dat de overheid stimuleert dat eigenaren zich sneller aanpassen aan de realiteit. Het loont niet voor de eigenaren om een andere invulling voor zo’n pand te vinden. De leegstand heeft een negatief effect op de omgeving. Daarom wil D66 pandeigenaren stimuleren een invulling te vinden voor hun leegstaande panden. Dit kan met een leegstandstaks via de onroerende zaakbelasting (ozb).

  • Alleen leegstandstaks is niet voldoende. We willen ook dat de gemeente Enschede regie neemt om tot aantrekkelijke winkelgebieden te komen. Dat betekent dat sommige winkels in de uithoeken van een oud gebied zullen moeten verhuizen naar de kern van een nieuw gebied. Bijvoorbeeld, winkels verhuizen van invalswegen naar het centrum.

  • Enschede en Twente moeten klaar zijn voor de economie van morgen. Dat is een geautomatiseerde, gerobotiseerde economie met een focus op duurzaamheid. Het huidige midden valt weg uit de arbeidsmarkt. Enschede zet daarom alleen maar in op ontwikkelingen die richting die economie van de toekomst leiden. We faciliteren het herscholen van mensen.

  • Als gemeente Enschede stellen we kaders voor ondernemers, die we vastleggen in bestemmingsplannen. D66 wil dat ondernemers de vrijheid krijgen om binnen die kaders te ondernemen. Ondernemers zijn namelijk zelf verantwoordelijk voor hun keuzes. D66 wil bovendien dat de gemeente een betrouwbare en voorspelbare partner is, die alle ondernemers hetzelfde behandelt. Een voorbeeld is de vestiging van bedrijven, als een bedrijf zich wil vestigen op een daarvoor bestemde bedrijfslocatie dan maakt D66 dat mogelijk. Het is aan het bedrijf om zelf de economische kansen in te schatten binnen de gemeentelijke kaders.

  • D66 stelt zich liberaal op wat betreft openingstijden van winkels en horeca. Dit willen we zoveel mogelijk aan de bedrijven zelf laten. Zondagsopenstelling en koopavonden behoren dan ook tot de mogelijkheden. Wel roepen we winkeliers op om openingstijden op elkaar af te stemmen, om onduidelijkheid te voorkomen en de binnenstad zo sfeervol mogelijk te maken.

  • D66 wil meer ruimte door minder regels. Vaak kan een meldingsplicht in plaats van vergunningsplicht volstaan, denk bijvoorbeeld aan kleinschalige verbouwingen of kleine evenementen. Achteraf kan dit nog wel getoetst worden aan de regelgeving. Daarnaast wil D66 experimenteren met regelluwe zones.

  • D66 wil verrommeling van de stad tegengaan. Daarom willen wij dat er een gemeentelijke visie komt op reclame in de (binnen)stad zodat we de kwaliteit van de openbare ruimte beter kunnen beschermen of herstellen.

  • D66 is kritisch op de toeristenbelasting en precariobelasting voor terrassen. Toerisme is een verrijking voor de economie en terrassen zijn een verrijking voor de gemeente Enschede. Bovendien leveren deze belastingen bureaucratie op. Gezien de moeilijke financiële situatie van de gemeente Enschede kunnen deze belastingen nodig zijn en onder voorwaarden steunt D66 dit, maar niet van harte. Eén van die voorwaarden is dat de opbrengst van toeristenbelasting gebruikt wordt voor het aantrekkelijker maken van de stad voor de toeristen. Als alternatief voor de precariobelasting is het de moeite waard om een bedrijfsinvesteringszone (biz) in het centrum te onderzoeken.

  • De nieuwe omgevingswet is volgens D66 een uitgelezen mogelijkheid om het regelbestand tegen het licht te houden en te actualiseren. Ook welstandsnota’s zijn niet altijd nodig, denk aan achteraf gelegen bedrijventerreinen. D66 hanteert de vuistregel dat elke regel zijn (oorspronkelijke) doel moet dienen.

  • D66 wil ook procedures vereenvoudigen, door digitale volgsystemen en dossiers in te voeren voor veelvoorkomende aanvragen. Dit bespaart gemeente en ondernemer veel administratie. (Vanuit de rijksoverheid wordt hiervoor op dit moment het ondernemingsdossier ontwikkeld.)

  • D66 wil het Ondernemersloket voortzetten, dit wordt hogelijk gewaardeerd door ondernemers. Ondernemers kunnen hier terecht voor al hun zaken met de gemeente Enschede en worden door het loket op een goede manier begeleid door de gemeentelijke organisatie heen. Daarnaast wil D66 bij werkzaamheden in de openbare ruimte goede inspraak, overleg en communicatie voor ondernemers.

  • D66 ziet functievermenging (“blurring”) als een kans om mensen naar winkelstraten en culturele instellingen te trekken, zolang geen sprake is van oneerlijke concurrentie. Het in 2017 vernieuwde bestemmingsplan Centrum is hier een goed voorbeeld van.

  • D66 wil dat de gemeente Enschede regie voert over de gebieden waar winkels en horeca zich kunnen vestigen. En dat winkelgebieden een passend standplaatsenbeleid hebben. De gemeente kan er op die manier voor zorgen dat er aantrekkelijke winkel- en uitgaansgebieden ontstaan. Dat is in het belang van inwoners, maar uiteraard ook van ondernemers. D66 wil leegstand oplossen door flexibel om te gaan met bestemmingen zoals bijvoorbeeld in het bestemmingsplan Centrum 2017 en waar nodig te saneren.

  • Consumenten kopen steeds meer online. Ook traditionele winkels spelen hierop in, door producten online aan te bieden. Zij lopen echter tegen landelijke regelgeving aan die hen verbiedt hun magazijn te gebruiken voor internetverkoop. D66 wil deze winkeliers tegemoet komen, door soepel om te gaan met bestemmingen.

  • D66 streeft naar een gelijk speelveld voor alle ondernemers. Bedrijven als AirBnB en Uber zijn een verrijking voor de economie, zolang de regelgeving voor hen hetzelfde is als voor traditionele aanbieders. In Enschede wil D66 dan ook waarborgen dat logeerplekken verhuurd via bijvoorbeeld AirBnB aan dezelfde veiligheidsregels voldoen als reguliere logeeradressen zoals bijvoorbeeld hotels.

  • D66 wil dat de gemeente Enschede goede randvoorwaarden schept voor ondernemers, door een goede (digitale) infrastructuur, openbaar vervoer en kinderopvang.

  • D66 wil dat de gemeente Enschede een goede opdrachtgever is. De gemeente betaalt ondernemers op tijd en aanbestedingen verlopen transparant.

  • We zien steeds vaker dat lokale ondernemers een gedeelte van de openbare ruimte, bijvoorbeeld een rotonde of een plantsoen, ‘adopteren’. Dit heet brand urbanism. D66 vindt dit een positieve ontwikkeling. Ondernemers laten zien dat zij betrokken zijn met hun omgeving en het bespaart de gemeente Enschede geld. D66 staat er ook voor open dat crowdsourcing wordt ingezet voor gemeentelijke diensten.

  • Enschede trekt steeds meer mensen die afkomstig zijn uit het buitenland. D66 wil al deze mensen welkom heten in Enschede zodat ze zich thuis gaan voelen en meedoen. D66 wil mensen uit het buitenland ook welkom heten door de dienstverlening en formaliteiten zo soepel mogelijk te organiseren. Een goed voorbeeld hiervan is het internationale loket in het Stadskantoor waar
    veelvoorkomende zaken in één keer kunnen worden geregeld.

  • D66 wil opties onderzoeken om internationale studenten en werknemers te behouden voor deze regio. Hierbij kan worden gedacht aan hulp bij het verstrekken van werkvergunningen, matchmaking tussen werkgevers en internationals stimuleren en ondersteuning in het wegnemen van taalbarrières.

  • D66 wil laaggeschoolde arbeid waarderen. Veel arbeid wordt geautomatiseerd of gewoonweg niet meer gedaan. Maar soms slaat dit door. Mensen willen gewoonweg graag ontvangen worden door een gastvrouw of -heer, menselijk contact zorgt voor de verbinding waar mensen behoefte aan hebben. D66 wil dat de gemeente Enschede hier meer oog voor heeft, en ondanks de moeilijke financiële positie budget probeert vrij te maken voor die situaties waar menselijk contact wenselijk en effectief is. Overigens zijn experimenten hierin ook wenselijk, denk bijvoorbeeld aan een grotere samenwerking met post- en pakketbezorgers die toch al iedere dag langs de deur komen. Die zouden ook een sociale functie kunnen vervullen, mits we dat als maatschappij dan ook waarderen. D66 wil geen banen scheppen om het banen scheppen, maar wil wel behoeften en vraag onderkennen en waarderen, waardoor dan banen voor laaggeschoolden beschikbaar komen.

  • D66 wil winkels en bedrijven stimuleren om keurmerken voor veilig, maatschappelijk verantwoord en duurzaam ondernemen te halen.

  • D66 wil dat de gemeente Enschede onderwijsinstellingen, bedrijven en maatschappelijke organisaties samenbrengt en stimuleert om samen en vanuit hun respectievelijke achtergronden innovaties te ontwikkelen voor maatschappelijke uitdagingen (de zogenaamde “kennisdriehoek” of “triple helix”). Bijvoorbeeld met gastdocenten uit het bedrijfsleven. Op die manier kunnen ondernemers theoretische kennis uit onderwijs en onderzoek gebruiken en worden studenten en onderzoekers uitgedaagd om na te denken over toepassingen. Innovatie ontstaat juist in regionale clusters, door de uitwisseling van kennis en toepassingen. Natuurlijk zijn Oost nv en de Regio Twente al actief, maar ook als gemeente, Kennispark en Novel-T kunnen we innovatie stimuleren, door ruimtes beschikbaar te stellen waar ondernemers elkaar kunnen ontmoeten, of door te werken met kennis- en opdrachtmakelaars die als intermediair optreden tussen ondernemingen en onderwijs- en onderzoeksinstellingen. De gemeente kan ook als launching customer innovaties aanjagen.

  • D66 wil dat de gemeente Enschede 100 % duurzaam inkoopt.

  • D66 heeft drie prioriteiten voor het toetsen van de wenselijkheid van landbouwactiviteiten: duurzaamheid, volksgezondheid en diervriendelijkheid.

  • D66 geeft agrarische ondernemers ruimte om een bijdrage te leveren aan landschap en natuur en aan de energietransitie, bijvoorbeeld door het bouwen van windmolens of het telen van gewassen voor energie, bioplastics of als grondstof voor medicijnen.

  • D66 stimuleert agrarische ondernemers om hun kennis over voedsel en natuur te delen via scholen, stadsboerderijen en pluktuinen (al of niet in eigen beheer) en op deze manier bij de te dragen aan de kennis van milieu en gezonde voeding. Daarnaast stimuleren we agrarische ondernemers om actief bij te dragen aan de kennisdriehoek; samenwerking met ketenpartners en kennisinstellingen kan ook hier leiden tot innovatie.

  • Ook agrarische ondernemers krijgen van D66 meer ruimte voor functievermenging, bijvoorbeeld met zorgboerderijen, boerderijwinkels of andere vormen van recreatie of zorg.

  • Leegstand in het buitengebied verdient bijzondere aandacht. Leegstaande stallen en kassen worden vaak misbruikt om hennep te telen of xtc te produceren, en drugsafval te dumpen in de natuur.

  • D66 wil natuurinclusieve agrariërs maximaal de ruimte geven, bijvoorbeeld met een variant op de groene leges en middels actief bestemmingsplanbeleid.

  • Mede door de inzet van D66 is een einde gekomen aan de ontwikkeling van een grootschalige luchthaven in Enschede die de belastingbetaler een hoop geld zou kosten. Maar daarmee is dit hoofdstuk voor Enschede en D66 niet gesloten. Want nog steeds hebben veel te veel mensen in Enschede geen baan en moeten we kansen op meer werk aangrijpen. Daarom steunen we de ontwikkelingen rond Technology Base Twente (). De Safety Campus en het dronecentrum zijn kansrijke en waardevolle ontwikkelingen.
    Overigens heeft D66 ook oog voor de ethische en maatschappelijke aspecten van dergelijke technologische ontwikkelingen. De vliegfunctie is een faciliteit om tot een succes te maken. Dus als deze functie bijvoorbeeld het dronecentrum in de weg gaat zitten, krijgen de drone-ontwikkelingen voorrang. Ook als de vliegfunctie in de huidige vorm niet rendabel te maken is, moet deze verder verkleind worden.
    Het voormalige luchthaventerrein en het gebied eromheen is één van de mooiste natuurgebieden in Twente. Dat gebied moeten we koesteren. Bij de verdere ontwikkeling van het gebied is het dan ook van groot belang dat alle belangen worden meegenomen. Daarom wil D66 een onafhankelijke gebiedsregisseur.

  • D66 wil inspelen op de vergrijzing, deze biedt ook kansen. De “zilveren economie” zal meer gaan bloeien; ouderen consumeren relatief meer dan jongere mensen. Dan is het wel zaak dat de ondernemers inspelen op deze nieuwe vraag en de gemeente Enschede kan hierbij helpen.

  • Willen Enschede en Twente economisch succesvol zijn, dan moeten we ons aansluiten bij de kansrijke ontwikkelingen die al plaatsvinden in Twente. Tot nog toe mist een dergelijke analyse in alle goedbedoelde economische plannen. D66 wil op basis van te verwerven kennis van de regionale kenmerken en relaties tussen technologieën in regionaal verband werken aan de Twentse economie van de toekomst. Overigens is al een en ander aan bruikbare rapporten hiervoor beschikbaar, zoals bijvoorbeeld Kracht van Oost. Dit alles zou ook een mooie eerste taak kunnen zijn voor de nog op te richten Sociaal-economische raad Twente.

  • D66 wil inzetten op het bevorderen van arbeidsproductiviteitsontwikkeling (onderzoek, ontwikkeling, permanente educatie en nóg beter delen van de bestaande internationale kennis) als motor van duurzame groei van het regionaal inkomen per inwoner.

  • De deeleconomie of platformeconomie gaat uit van diensten in plaats van het in bezit hebben van goederen. Denk bijvoorbeeld aan het delen van gereedschap, auto’s, appartementen. Omdat dit kan helpen bij de transitie naar een circulaire economie wil D66 de deeleconomie stimuleren. Overigens lijken de condities voor een circulaire economie in Overijssel optimaal: een maakindustrie die baat heeft bij goedkope en zekere grondstoffen, technische kennis en een traditie om samen te werken.

  • D66 wil bekijken wat nieuwe technologieën zoals bijvoorbeeld blockchain kunnen betekenen voor de gemeente Enschede, zowel voor de eigen organisatie als daarbuiten. Blockchaintechnologie garandeert dat opgeslagen data onveranderd zijn. Dit kan dan weer een inspiratie zijn voor ondernemers.

Regionale samenwerking en afstemming

D66 kijkt over (gemeente)grenzen heen, zeker als het gaat om ondernemerschap, innovatie en werkgelegenheid. Economische activiteit overschrijdt gemeentegrenzen: veel mensen werken in een andere gemeente en voor faciliteiten zoals een goede infrastructuur moeten we samenwerken met andere gemeenten en de provincie. D66 is overtuigd dat iedereen beter wordt van samenwerking, bijvoorbeeld op het gebied van de banenmarkt, innovatie, detailhandel en vestigingsbeleid.

D66 wil een gezamenlijk gesprek tussen betrokken ondernemers en inwoners, onderwijs, onderzoek en overheid om zo te komen tot integraal beleid met een breed draagvlak. Want D66 vindt het van groot belang dat het onderwijs die opleidingen aanbiedt waar in het Twentse bedrijfsleven behoefte aan personeel is. Dat betekent ook dat jongeren goede voorlichting krijgen over de kansen op een baan met de verschillende opleidingen.

  • D66 wil een regionale visie ontwikkelen voor de detailhandel. Op die manier kan iedere gemeente zich richten op kansen, in plaats van elkaar wegconcurreren. De Twentse gemeenten kunnen ook samen iemand aanstellen die nieuwe bedrijven naar de regio haalt.

  • Bedrijfsinvesteringszones (biz) dragen bij aan de aantrekkelijkheid van bedrijventerreinen en binnensteden. Bedrijven bepalen zelf wat zij inleggen en hoe het budget wordt besteed. De gemeente Enschede kan ondersteunen door ondernemers bij elkaar te brengen, het budget te beheren en te voorkomen dat bedrijven meeliften.

  • D66 wil dat gemeenten in de regio samenwerken aan gebiedspromotie om bijvoorbeeld werknemers, bedrijven, toeristen, naar het gebied te trekken, maar ook bijvoorbeeld op het gebied van subsidies zoals efro of Kaderprogramma’s. Ook bedrijven spelen hier een rol in. In dit kader is het belangrijk om informatie en dienstverlening in het Engels en Duits te hebben.

  • D66 wil dat gemeenten in de regio samenwerken om arbeidsmarkt en onderwijs op elkaar te laten aansluiten. We willen samen een compleet en aansluitend pakket van economische activiteit en innovatie ontwikkelen. Dat betekent dat we elkaar ook iets moeten gunnen, in plaats van met de ruggen naar elkaar te staan. Op die manier kunnen we ondernemers het beste stimuleren en ondersteunen.

  • Deskundigen schatten dat ongeveer de helft van de basisschoolkinderen later een type baan krijgt die nu nog niet bestaat. Niet-cognitieve vaardigheden worden belangrijk, zoals bijvoorbeeld plannen, zelfdiscipline, sociale vaardigheden, kunnen samenwerken, leren ‘leren’, cultuur. Daarom vindt D66 afstemming en samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven heel belangrijk en wil dat de gemeente Enschede dit stimuleert.

  • Vanwege de snelheid van (technologische) ontwikkelingen en het langer werken van mensen is permanente educatie van mensen heel belangrijk. Al na tien jaar kunnen mensen heel ander werk doen dan waar ze voor opgeleid zijn aan het begin van hun leven. D66 wil dan ook dat je ongeacht leeftijd flexibele opleidingen kunt volgen en probeert als gemeente Enschede hier een steentje aan bij te dragen.

De economie heeft de overheid op een paar terreinen nodig. Zo is de bereikbaarheid van Enschede, ook vanuit Duitsland, erg belangrijk voor bedrijven en werknemers. Allerlei onderzoeken hebben het aangetoond: maak Enschede nu beter bereikbaar per spoor, weg en water. Een brede mix aan vervoersvormen, maar ook variatie in ruimtelijke inrichting en uitstraling, is een voorwaarde voor een gezond leefklimaat en betekent dat zoveel mogelijk voorzieningen goed verspreid over de stad en dichtbij de inwoner zijn. Ook digitale infrastructuur is van belang voor het bedrijfsleven, denk aan internettoegang via glasvezel en . Daar wil D66 vol op inzetten, dan volgt de economie vanzelf.

  • D66 wil dat Enschede een duidelijke infrastructuuragenda maakt. Hierin komen alle bestaande én nieuwe initiatieven samen die leiden tot een goede infrastructuur. Denk aan de al bestaande Agenda voor Twente, de mobiliteitsvisie van de gemeente Enschede en provinciale visies. Maar ook digitale infrastructuur zoals glasvezel en moeten hierin terugkomen. Het doel van een infrastructuuragenda is helder te krijgen waar nog gaten zitten in de toekomstige digitale en fysieke bereikbaarheid van Enschede. Dan kunnen we in samenwerking met regio, provincie, Rijk en Duitsland proberen die gaten te dichten.

  • Enschede moet in regionaal verband bij de provincie en het Rijk lobbyen voor betere bereikbaarheid per spoor, weg en water. De nadruk zou hier moeten liggen op een betere verbinding tussen Enschede en Zwolle, Hengelo en Gronau, verbreding van de en verbeteren verbindingen naar Duitsland via de weg en het spoor.