Kunst & cultuur

Kunst en cultuur is van grote waarde voor de samenleving. Het maakt de stad aantrekkelijk, het verbindt mensen, het daagt mensen uit. Het creatieve, culturele klimaat in een stad verbetert aantoonbaar het vestigingsklimaat. Kunst en cultuur zijn daarmee ook van groot economisch belang voor Enschede.




  • D66 bezuinigt niet op cultuur in Enschede.



  • We gaan ons als één culturele regio Twente gedragen. Alleen dan ziet het Rijk ons staan en kan kunst & cultuur in Twente ruimhartig steunen!



  • De inwoners van Twente denken niet in gemeentegrenzen. D66 wil dan ook één theateraanbod voor de inwoners van Twente én daarbuiten. Dat betekent ook dat gemeenten zich als één opdrachtgever gaan gedragen.



  • Enschede kan zich cultureel onderscheiden met kunst & technologie in een groene omgeving. Dat past bij het verleden (textiel), heden (universiteit) én de toekomst (groene inspiratie).



  • Kunst & cultuur zijn heel divers én voor iedereen. We brengen cultuur in het onderwijs naar alle mensen toe. Zodat alle inwoners weten wat cultureel Twente te bieden heeft. En om mensen uit te dagen hun creatieve talenten te ontwikkelen.

Toelichting

Sociaal-liberalen vinden het belangrijk dat mensen zich kunnen ontwikkelen: niet alleen als individu, maar ook als onderdeel van de samenleving. Kunst en cultuur bepalen het gezicht van een gemeente. Ze hebben niet alleen invloed op hoe mensen in de gemeente Enschede met elkaar omgaan, maar maken de gemeente ook aantrekkelijk om in te wonen, werken en ondernemen of als toerist te bezoeken. In onbruik geraakte panden en industrieterreinen veranderen in broedplaatsen voor creatief talent, bibliotheken zijn tegenwoordig culturele ontmoetingsplaatsen. Historische binnensteden trekken vaak van ver mensen aan. Evenementen en festivals geven de sfeer in een gemeente weer of genieten zelfs landelijke bekendheid. Door het cultuurbeleid gericht in te zetten, creëren gemeenten een eigen cultureel profiel: het ‘uithangbord’ van de gemeente Enschede.

Kunst & cultuur hebben zowel intrinsieke als economische waarde. Met bruisende culturele activiteiten is een stad aantrekkelijk om te gaan wonen, dat heeft bewezen economische waarde. D66 vindt de intrinsieke waarde van cultuur zeker zo belangrijk. Cultuur doet eenieder nadenken over geschiedenis, maatschappij, etc. Cultuur kan inspireren, doet ontspannen. Dat zijn intrinsieke waarden die niet goed te meten zijn, maar wel ondersteuning van de overheid verdienen. Omdat iedereen aanvoelt dat dit in het algemeen belang is.

Cultuurbeleid is ook een investering in mensen. Kunst en cultuur voeden maatschappelijk debat, maken de ontwikkeling van gedeelde waarden mogelijk én creëren ruimte voor (menings)verschil. Cultuur spreekt tot de verbeelding en prikkelt mensen om kritisch na te denken. En niet te vergeten, mensen kunnen zelf op hun eigen niveau ook cultuur ‘doen’, bijvoorbeeld een instrument bespelen of dansen. Zo komen mensen met elkaar in contact en voelen zij zich verbonden met hun gemeente of regio. D66 maakt daarom een vuist voor een sterk cultuurbeleid, dat iedereen toegang geeft tot verschillende vormen van cultuur, draagt bij aan een open samenleving met gelijke kansen.

Cultuurbeleid dient zich nadrukkelijk te richten op mensen die niet vanzelfsprekend in aanraking komen met kunst en cultuur, zoals jongeren, lager opgeleiden of nieuwkomers. We willen professionals de ruimte geven om dit te bereiken. D66 wil dat ieder kind kennismaakt met cultuur.

  • Om nieuwe doelgroepen te bereiken, is nieuw initiatief nodig. D66 vindt dat de beste plannen uit de maatschappij zelf komen. De gemeente Enschede moet de culturele sector daarin steunen. Dat kan door een cultureel klimaat te stimuleren, goede plannen te financieren en kunstenaars en instellingen te helpen om een breed netwerk op te bouwen.

  • In de afgelopen jaren hebben musea, theaters, bibliotheken en andere culturele instellingen in het hele land nieuwe manieren gevonden om een groter of diverser publiek aan te spreken. Ze geven bepaalde doelgroepen bijvoorbeeld inspraak in hun programmering of betrekken hen via speciale acties of projecten. D66 moedigt zulke initiatieven aan. Ook voor lokale en regionale media.

  • Bovendien zijn kunst en cultuur vaak aan andere domeinen verbonden, zoals onderwijs of ouderenzorg. Het cultuurbeleid werkt hier aanvullend: kunst en cultuur dragen bij aan de ontwikkeling van kinderen of het welzijn van ouderen.

  • D66 wil niet dat de gemeente Enschede kunstenaars voorschrijft welke kunst zij maken. Wel kan de gemeente helpen door — samen met bedrijven en instellingen — een sterk cultureel klimaat te creëren en kunstenaars een platform te geven.

D66 pleit voor een kwalitatief en divers cultureel aanbod, waarin het culturele profiel van de gemeente duidelijk naar voren komt. Centraal staat voor D66 dat de gemeente Enschede keuzes moet maken. Wat we doen, doen we goed. Waar we door samenwerking in de regio ons cultuuraanbod kunnen versterken, doen we dat. We stimuleren cultureel ondernemerschap.

Een sterk cultuurbeleid biedt ook economische kansen voor de gemeente Enschede, niet in de laatste plaats door de bedrijvigheid die cultuur met zich brengt. Kunst en cultuur maken een gemeente aantrekkelijk om te wonen, recreëren, werken en ondernemen. Bovendien neemt het belang van de creatieve economie (naast kunsten en erfgoed ook bijvoorbeeld media en entertainment, creatieve zakelijke dienstverlening, mode en design en evenementenhallen) toe.

Van belang is de balans: D66 wil zowel specialistische culturele uitingen die niet veel publiek trekken een kans geven, alsmede massalere (amateur)kunstuitingen.

D66 vindt het belangrijk om na te gaan of en zo ja in hoeverre het verstandig is om te komen tot intensieve samenwerking op Twents niveau van bedrijven (bijvoorbeeld theaters) in de culturele sector. Een goed samenwerkend systeem van een grote diversiteit aan culturele voorzieningen geeft ons meer slagkracht richting Rijk en provincie. Tevens vergroot dit de kans op het behoud op langere termijn van de nu ruimschoots aanwezige culturele voorzieningen.

  • Roombeek Cultuurpark heeft met de samenwerking van Twentse Welle en Rijksmuseum Twenthe enorme stappen gezet. Ook in het Muziekkwartier wordt tegenwoordig veel beter samengewerkt. D66 blijft stimuleren dat instellingen nog meer gaan samenwerken met elkaar, met partners in de stad en met de wijken. Zo stimuleren we nieuwe en creatieve vormen en uitingen van cultuur. Ook moet de gemeente Enschede de verbinding en samenwerking tussen de professionele en amateurkunst verder stimuleren om de kwaliteit van de cultuur in Enschede te versterken.

  • Tot tevredenheid van D66 wordt de bibliotheek de bibliotheek van de toekomst. Iedere wijk kan nu zijn behoeften aangeven en bijvoorbeeld een wijkbibliotheek verzorgen.

  • Cultuur is voor iedereen! D66 wil meer mensen in aanraking brengen met cultuur. Of dat nu hiphop, opera, klassieke schilderkunst of zelf aan de slag met klei is.

  • De inwoners van Twente denken niet in gemeentegrenzen. D66 wil dan ook één theateraanbod voor de inwoners van Twente én daarbuiten. Of je dan naar de theaterlocatie Hengelo, Haaksbergen, Enschede of Oldenzaal gaat doet er niet zoveel toe. Als je maar makkelijk een voorstelling uit kunt zoeken en dan kies je de tijd en locatie die je goed uitkomen.

  • D66 kiest voor een stedelijk cultuuraanbod rondom het centrum van de stad. De grote culturele instellingen zoals het Wilminktheater, Atak, Rijksmuseum Twenthe, Twentse Welle, Concordia, etc. verzorgen een hoogwaardig stedelijk en daarmee regionaal georiënteerd cultureel aanbod. In de afgelopen tien jaar heeft de culturele sector meerdere lokale, regionale en landelijke bezuinigingsrondes verwerkt, en zich hiermee ook opnieuw uit kunnen vinden. D66 constateert dat nu het minimum bereikt is en wil dat de culturele sector rust krijgt om weer een stabiele basis op te bouwen, vooral in duurzame samenwerking met elkaar. Daarom kiezen wij ervoor om niet verder op de culturele sector te bezuinigen.

  • Dat de grote culturele instellingen het centrum als uitvalsbasis hebben betekent ook dat zij hun best doen om de inwoners van de andere stadsdelen te bereiken. Dit kan door communicatie, maar ook door bijvoorbeeld kleine opvoeringen of tentoonstellingen in de wijken te organiseren. Uitgangspunt is voor D66 dat iedereen in de stad kennismaakt met en verleid wordt door kunst & cultuur.

  • Twents is als onderdeel van de Nedersaksische taal onderdeel van ons cultureel erfgoed. D66 vindt het een goed idee om kinderen kennis te laten maken met deze mooie taal met een rijk verleden. Dit moet alleen niet gebeuren om alleen maar weg te zwijmelen bij het verleden, maar juist met het oog op de toekomst. Een taal gebruik je omdat dit van pas komt, niet alleen maar omdat het geschiedenis is. Een goed voorbeeld is een project met de kinderen aan de andere kant van de grens met Duitsland. Net zoals in Drenthe gebeurt kunnen de schoolkinderen kennismaken en aan de hand van hun eigen dialecten elkaar verstaan en zodoende ook de vaardigheden in Nederlands en Duits verbeteren.

  • Voor sociaal-liberalen houdt de wereld niet op bij de (gemeente)grens. Door samen te werken, kunnen gemeenten en andere overheden hun cultuurbeleid op elkaar afstemmen en elkaar aanvullen. Op die manier versterken geldstromen elkaar en kan het aanbod beter aansluiten op de vraag van de inwoners en inspelen op de identiteit van de regio. Daarom willen we dat gemeenten en de provincie gezamenlijk een voorstel indienen voor de culturele instellingen in de regio die volgens hen in aanmerking komen voor landelijke subsidies.

  • Dat pakt ook voor de culturele sector goed uit. Het maakt een divers aanbod en grootschaligere projecten mogelijk, zoals gezamenlijke gebouwen (denk aan museumdepots), die op lange termijn voordeliger en duurzamer zijn voor culturele instellingen.

  • D66 wil ondersteunend beleid ontwikkelen voor internationale cultuuruitwisseling.

  • Steeds meer instellingen maken gebruik van “cross-overconcepten”. Mensen bezoeken een filmhuis bijvoorbeeld niet meer alleen om naar een film te kijken, maar ook om wat te eten of drinken in het restaurant of aan de bar. Sommige filmhuizen organiseren af en toe concerten. Dit is goed voor de toegankelijkheid van het cultuuraanbod en de diversiteit van het publiek.

  • D66 ondersteunt cultureel ondernemerschap. Zo trekken instellingen een groter en diverser publiek van binnen en buiten de gemeente aan. De extra inkomsten geven hen bovendien meer financiële armslag. Enschede moet ervoor zorgen dat regels die bijvoorbeeld cross-overconcepten onnodig in de weg staan, verdwijnen.

  • Culturele instellingen moeten de kans krijgen hun mogelijkheden te verkennen, zonder dat dit onmiddellijk gevolgen heeft voor hun subsidie. Wel stelt D66 als voorwaarde dat instellingen hun culturele doel altijd voorop blijven stellen en geen oneigenlijke concurrentie aangaan met andere ondernemers.

  • D66 pleit ervoor om te investeren in kunstenaars en creatieve ondernemers, bijvoorbeeld door leegstaande panden ter beschikking te stellen. Zo krijgt de omgeving een impuls en stimuleert de gemeente de lokale economie.

  • D66 wil dat de gemeente Enschede duidelijk is over verwachtingen van gesubsidieerde instellingen. Culturele instellingen zijn soms commercieel succesvol, of ze genieten belangstelling van particuliere gevers. Niet alle instellingen bevinden zich echter in die positie. D66 verwacht van gesubsidieerde instellingen dat zij hun culturele doel zo bewust en professioneel mogelijk nastreven, maar niet dat zij voldoen aan voor hen onrealistische begrotingseisen.

  • D66 wil dat gesubsidieerde instellingen cultureel ondernemerschap ontwikkelen. Dat betekent niet dat alle instellingen per se commercieel succesvol moeten zijn. Als een instelling er bijvoorbeeld naar streeft om een moeilijker bereikbare doelgroep te benaderen en daardoor minder inkomsten verwacht, dan moeten de financiële verwachtingen op die situatie worden toegespitst. Datzelfde geldt als de gemeente Enschede verwachtingen stelt aan culturele instellingen, bijvoorbeeld over talentontwikkeling, die de financiële verwachtingen in de weg kunnen zitten. Zo krijgen culturele instellingen ruim baan om hun eigen culturele doel te bereiken.

  • In heel Nederland is de arbeidsmarkt- en inkomenspositie van kunstenaars en mensen in de culturele sector zorgwekkend. D66 vindt dat Enschede hieraan aandacht moet besteden in het cultuurbeleid. Met beroepskrachten gaan kennis en vaardigheden verloren die we nodig hebben om onze kunst en cultuur door te geven aan
    de volgende generatie.

  • Vrijwilligers zetten zich vaak met hart en ziel in en zijn van onschatbare waarde. Toch wil D66 niet dat zij, als verkapte bezuinigingsmaatregel, beroepskrachten verdringen. In de eerste plaats omdat mensen die in de sector werken hierdoor hun baan kunnen verliezen, maar in de tweede plaats ook omdat de continuïteit van een instelling daardoor worden bedreigd. Ook omdat van vrijwilligers niet hetzelfde kan worden gevraagd als van beroepskrachten.

Erfgoed maakt mensen trots op hun omgeving en historie. Zo wonen en werken zij graag in een gemeente met een historisch centrum. D66 vindt dat Enschede daarom zorgvuldig met hun monumenten moeten omgaan. Het loont om te investeren in bijzondere gebouwen of objecten. Dat betekent niet dat de binnenstad een openluchtmuseum moet worden. Waar mogelijk moeten bewoners en gebruikers de vrijheid hebben om hun panden aan te passen aan de eisen van nu.

  • Met beperkte budgetten zijn er specifieke en slimme keuzes t.a.v. erfgoed noodzakelijk. Enerzijds komt karakteristiek en goed onderhouden erfgoed de leefomgeving voor de inwoners ten goede. Anderzijds helpt het ook Enschede aantrekkelijk te houden voor toerisme en dagjesmensen. Waar mogelijk zet D66 in op goede samenwerking tussen professionals op het gebied van erfgoed en geïnteresseerde inwoners.

Steeds meer mensen beleven kunst en cultuur via festivals. Zowel jongeren als ouderen voelen zich aangesproken door de sfeer en het aanbod van bijvoorbeeld muziek of toneel. Niet voor niets sprak de Raad voor Cultuur over de “festivallisering” van de maatschappij.

  • Voor veel kunstenaars zijn festivals een kans om hun werk aan een groot en divers publiek te laten zien. Voor dat publiek zijn festivals een laagdrempelige manier om kennis te maken met kunst en cultuur. D66 vindt het daarom belangrijk dat festivals de ruimte krijgen.

  • Een evenement waar zoveel mensen samenkomen, is goed voor een gemeente, voor kunstenaars én voor de inwoners. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat de gemeente geen voorwaarden moet stellen. Festivals leggen tenslotte ook beslag op publieke ruimten (met name parken) en brengen overlast met zich mee voor omwonenden. Goede afspraken hierover geven ondernemers duidelijkheid en zorgen voor meer draagvlak in de gemeente. Om tot een goede afweging te komen, is het ook belangrijk om onderscheid te maken tussen openbaar toegankelijke festivals en evenementen die uitsluitend tegen betaling kunnen worden bezocht.

  • D66 wil in Enschede meer aandacht voor de overlast die een evenement kan geven. We hebben al bereikt dat verleende evenementenvergunningen twee weken voor het evenement worden gepubliceerd zodat bijvoorbeeld omwonenden in contact kunnen treden met de organisatie van het evenement. Het liefste zouden we nog voor het formele stadium van vergunningverlening op een informele manier omwonenden in contact brengen met de organisatie van een evenement. Want D66 gelooft dat wanneer mensen weten wat eraan zit te komen en de kans krijgen om informeel te laten weten wat ze daarvan vinden, dan ook meer harmonie zal groeien tussen het evenement en de mensen die er last van hebben. D66 zal in de politiek de balans tussen positieve effecten van een evenement en overlast en milieuschade bewaken. Bij commerciële evenementen tolereren we minder overlast en milieuschade.