Onderwijs

Jong of oud, rijk of arm, allochtoon of autochtoon: het mag niet uitmaken wat je achtergrond is, iedereen verdient gelijke kansen. En het belangrijkste middel om mensen gelijke kansen te geven is onderwijs. Daarom wil D66 het beste onderwijs voor alle Enschedeërs. Hoe?




  • We accepteren geen zwakke scholen in Enschede. Als een school door de inspectie als zwak wordt beoordeeld, ondersteunt de gemeente royaal



  • Kinderen met een taalachterstand worden vroeg opgespoord en krijgen een aanbod om zonder achterstand aan de basisschool te beginnen



  • Wie op school niet mee kan komen door bijvoorbeeld laaggeletterdheid en dit vanuit thuis niet bij kan spijkeren, krijgt via de gemeente ondersteuning door middel van huiswerkbegeleiding, voorlezen en een buddy-systeem.



  • Alle jongeren gaan met een diploma van school. Zo heb je de beste kans op werk.



  • Programmeren helpt kinderen om creativiteit en technisch inzicht te ontwikkelen, daarom krijgt elke basisschool een aanbod programmeeronderwijs



  • Je talen spreken vergroot je kansen. Daarom willen we scholen helpen al vanaf de basisschool meer aandacht aan Duits en Engels te geven.



  • Er komt een nieuwe Lokaal Educatieve Agenda (LEA) waarin de gemeente met scholen, docenten, leerlingen en ondernemers kijkt hoe elk kind zijn of haar talent kan ontwikkelen.



  • Scholen met veel leerlingen die op diverse vlakken een achterstand hebben krijgen een pedagoog om docenten te ondersteunen.



  • Internationaal onderwijs vergroot de economische aantrekkelijkheid van de regio. Kinderen van internationaal werkende ouders halen zo meer uit het onderwijs. De gemeente ondersteunt de internationale school en tweetalig onderwijs daarom maximaal.



  • In alle basisscholen in de gemeente is het klimaat fris & gezond.



  • De wethouder organiseert een inloopspreekuur voor leraren op scholen.



  • Vroeg- en voorschoolse educatie (peuterspeelzaal) wordt voor alle kinderen vergoed.

Toelichting

Onderwijs is de belangrijkste aanjager van kansengelijkheid en persoonlijke ontwikkeling. We willen dat iedereen kansen krijgt voor zijn toekomst, ongeacht zijn afkomst. Goed onderwijs leidt tot gelijke kansen en voorkomt dat kinderen de dupe worden van verschillen in afkomst of milieu. Onderwijs is bovendien essentieel voor het ontwikkelen van sociale vaardigheden en mondige mensen en voor het bevorderen van verbinding en dialoog. Onderwijs kan daarmee ook een antwoord zijn op de groeiende tweedeling. Dat begint dicht bij huis, op de basisschool en op het voortgezet onderwijs. Daar wordt de basis gelegd. Daarom maakt D66 zich hard voor het beste onderwijs met eerlijke kansen voor iedereen, ook in Enschede.

D66 staat voor een goede kwaliteit van onderwijs en geeft prioriteit aan de ontwikkeling van jonge mensen. Investeren in jeugd is bouwen aan een duurzaam goede toekomst. Dáár ligt de brede verantwoordelijkheid van de gemeente als het gaat over onderwijs. De schoolbesturen zijn eerstverantwoordelijk, maar de gemeente is medeverantwoordelijk over de hele lijn, en misschien wel het meest voor de jongste groepen.

D66 wil dat alle leerlingen worden gestimuleerd het beste uit zichzelf te halen. Daarvoor is aandacht nodig; voor leerlingen die moeite hebben om mee te komen, maar ook voor leerlingen die een extra uitdaging kunnen gebruiken. We willen dat er behalve voor cognitieve vaardigheden ook aandacht is voor lichaamsbeweging, de sociale ontwikkeling van het kind, en eventuele problemen thuis. De gemeente kan, behalve door de uitvoering van haar wettelijke onderwijstaken en -bevoegdheden, het verschil maken voor kinderen door informeel haar invloed te gebruiken.

  • Met de Lokale Educatieve Agenda (lea) wil D66 zoveel mogelijk de scholen één totaalbedrag geven en daarover meerjarige prestatieafspraken met de scholen maken. Hierdoor kunnen scholen zelf beslissen hoe het geld het beste besteed kan worden, zonder al te veel administratieve rompslomp.

  • D66 wil een prettige leeromgeving voor alle kinderen. De gemeente Enschede is verantwoordelijk voor de huisvesting voor nieuwbouw en kan voorwaarden verbinden aan subsidies voor renovatie van bestaande schoolgebouwen. D66 wil dat scholen duurzaam zijn, multifunctioneel (integrale kindcentra) en een prettig en gezond binnenklimaat hebben.

  • D66 wil dat ouders en onderwijsvernieuwers de ruimte krijgen voor een school op basis van een andere dan de klassieke richtingen. Kwaliteit staat altijd voorop. Daarom willen we vooraf toetsen of de oprichters eerder betrokken zijn geweest bij een onderwijsinstelling die op last van de inspectie is gesloten. Dat kan ook betekenen dat scholen met weinig leerlingen samenwerken of samengaan met een andere school; de pedagogische of levensbeschouwelijke grondslag mag dan niet in de weg staan. Een tussenvorm is het gezamenlijk huisvesten van scholen in één gebouw als dit redelijkerwijs mogelijk is. Daarbij heeft dit als voordeel dat verschillende mensen elkaar ontmoeten. Dit leggen we vast in het gemeentelijke Plan van Scholen.

  • D66 wil dat alle jongeren met een diploma van school gaan. Zonder startkwalificatie lopen jongeren een groter risico op (jeugd)werkloosheid. Samen met scholen slaan we de handen in- een om voortijdig schoolverlaten tegen te gaan. We houden een strakke verzuimregistratie bij, signaleren uitval tijdig en gaan spijbelen tegen. We willen dat de gemeente Enschede hier in het kader van de leerplichtwet beleid voor opstelt.

  • D66 wil dat Enschede goed samenwerkt in de uitvoering van de leerplichtwet met andere gemeenten als een onderwijsinstelling, bijvoorbeeld een roc, in meerdere gemeenten is gevestigd. We voelen ons verantwoordelijk voor onze jongeren, niet alleen maar tot de gemeentegrens.

  • D66 wil dat ouders met een kind met een lichamelijke of verstandelijke beperking dezelfde keuzevrijheid hebben voor de school van hun kind als andere ouders. Ook als dit gevolgen heeft voor de kosten die de gemeente Enschede maakt voor het leerlingenvervoer, als het kind door zijn beperking niet zelfstandig kan reizen.

  • Op middelbare scholen en in het basisonderwijs moeten we intensieve samenwerking met partners in zorg, cultuur en sport blijven stimuleren. Jongeren bevinden zich in een cruciale leeftijd waarin zij zich ontplooien tot jong volwassenen. Dit proces willen we zo voorspoedig mogelijk laten verlopen, een goede balans tussen educatie, ondersteuning en ontspanning draagt hieraan bij.

  • D66 wil veel aandacht voor jongeren die dreigen uit te vallen. Dit moet gebeuren vanuit het integrale werken. Dus niet alleen vanuit de leerplichtambtenaar, maar ook vanuit het wijkteam en alle specialisten die een rol kunnen spelen in een specifiek geval. Preventie betaalt zich in het geval van jongeren dubbel en dwars uit. Daarom wil D66 in beeld brengen wat er nog nodig is en dit mogelijk maken.

  • D66 wil dat het college de hoofdlijnen en voorstellen voor onderwijs uit het collegeakkoord uitwerkt in een educatieve agenda. Op die manier kunnen raadsleden hun kaderstellende en controlerende taken goed uitoefenen.

  • Het is belangrijk om in gesprek te blijven. D66 wil daarom het initiatief nemen om alle schoolbestuurders minstens een keer per jaar uit te nodigen voor een gesprek met de gemeenteraad, om direct van hen te horen waar ze tegenaan lopen en wat de gemeente Enschede beter kan doen om de scholen te faciliteren om het beste onderwijs te geven.

  • Ook kan de wethouder onderwijs periodiek een inloopspreekuur voor leraren organiseren, om direct van hen te horen waar zij tegenaan lopen.

  • D66 wil dat de gemeente Enschede haar invloed gebruikt om ervoor te zorgen dat alle ouders zoveel mogelijk vrijheid hebben in het kiezen van de school voor hun kind. Daarom willen we één aanmeldmoment voor alle basisscholen. De gemeente Enschede ondersteunt de basisscholen met het opzetten van dit systeem. Op die manier is de procedure transparant, is iedereen gelijk en kunnen we ons inspannen om alle ouders zoveel mogelijk tegemoet te komen.

  • D66 wil nieuwe verbindingen ontwikkelen tussen onderwijs en jeugdzorg, om het ontstaan of escaleren van problemen zoals taalachterstand, schoolverzuim, pesten, schulden en een instabiele thuissituatie te voorkomen. Deze problemen beïnvloeden onder meer de leerprestaties van kinderen en jongeren. Professionals uit de jeugdzorg hebben de expertise om deze problemen op te lossen. De school is de aangewezen plek om kinderen te helpen; we halen jeugdzorg naar de school. D66 wil inzetten op preventie, bijvoorbeeld door een school met een moeilijke groep een door de gemeente Enschede gefinancierde pedagoog aan te bieden.

  • D66 wil dat de gemeente Enschede ervoor zorgt dat er een goede samenwerking is met en tussen schoolbesturen, ondersteuners, jeugdteams en uiteraard ouders, om kinderen het beste onderwijs te geven. Samen met alle betrokkenen werkt de gemeente Enschede een ambitieuze onderwijsagenda uit met de juiste (financiële) prikkels voor beter onderwijs.

  • D66 wil dat leraren en schoolleiders en -bestuurders ruimte krijgen om te werken aan beter onderwijs. De gemeente Enschede ondersteunt hen daarin en spreekt een beperkt aantal indicatoren af waar op wordt gemonitord.

  • D66 verwacht een actieve rol van de gemeente Enschede in het samenbrengen van het onderwijsveld en mogelijke partners, zoals het bedrijfsleven en kennisinstellingen, bijvoorbeeld voor het ontwikkelen van zomer- en weekendscholen.

  • D66 stimuleert zelfstandige scholen om zich aan te sluiten bij een scholengroep. Dit verkleint het risico op bestuurlijke of financiële wantoestanden.

  • We verwelkomen in Enschede steeds meer expats, dat zijn werknemers afkomstig uit het buitenland. D66 ziet dat een deel van deze groep mensen niet van plan is om gedurende de gehele jeugd van hun kinderen in Nederland te blijven en vindt het daarom van belang dat deze kinderen naar een goede internationale school kunnen gaan.

Het is niet de taak van de gemeente om te bepalen wat kwaliteit van onderwijs is of om er toezicht op te houden. Dat is de taak van de Onderwijsinspectie. De gemeente Enschede kan wel onderwijsinstellingen stimuleren om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren, juist waar deze tekortschiet. D66 heeft daar ideeën voor. Zo maken we werk van ons ideaal van gelijke kansen voor iedereen. Daar waar de keuzevrijheid van onderwijs in botsing komt met de onderwijskwaliteit, kiest D66 voor de kwaliteit van onderwijs voor iedereen.

  • D66 wil dat de gemeente Enschede stimuleringsmaatregelen invoert voor scholen die door de Onderwijsinspectie zijn beoordeeld als “zwak” of “zeer zwak”. We maken hier ook middelen voor vrij. De leerlingen verdienen beter onderwijs. Bovendien is er een reëel risico dat de inspectie tot sluiting overgaat; een drama voor leerlingen en leerkrachten.

  • D66 wil dat de gemeente Enschede afspraken maakt met scholen die dreigen af te glijden, om te voorkomen dat ze worden beoordeeld als “zwak” of “zeer zwak”. Dit zijn bij voorkeur inspanningsafspraken in plaats van resultaatafspraken; we willen motiveren in plaats van afrekenen en ook voorkomen dat de bureaucratische druk toeneemt.

  • D66 wil dat de gemeente Enschede middelen vrijmaakt zodat het mogelijk is om zwakke scholen subsidie te verlenen, zodat zij kunnen investeren in bijscholing van leraren of bijzondere projecten kunnen aanbieden, bijvoorbeeld om taalachterstanden te bestrijden.

  • D66 wil dat specifieke programma’s, zoals plusklassen en honoursprogramma’s, ruimschoots beschikbaar en toegankelijk zijn. Daar waar een kleine school deze niet kan aanbieden moet met scholen in de buurt en de gemeente Enschede gezocht worden naar oplossingen.

  • D66 wil alle afspraken maken met niet alleen maar schoolbestuurders maar juist ook met de leraren. Het is erg belangrijk dat leraren een stem hebben. Uiteindelijk bepalen zij de kwaliteit van het onderwijs. Bovendien kennen zij de problemen het beste. Afspraken kunnen betrekking hebben op schoolverzuim, schooluitval, slagingskans, pesten, doorstroom, taalachterstand, bewegingsonderwijs, etc.

  • D66 vindt het belangrijk dat kinderen zich breed ontwikkelen. We willen aandacht voor cultuur, techniek, gezondheid en natuur. We willen daarnaast onze kinderen voorbereiden op de samenleving; met aandacht voor burgerschap, digitalisering en seksuele en culturele verschillen. Zolang deze zaken niet landelijk zijn geregeld, stimuleren we als gemeente scholen om dit zelf te organiseren, bijvoorbeeld door samenwerkingen te initiëren en budget te reserveren. Wel blijven de scholen aan het roer; het kan niet zo zijn dat de buitenwereld de scholen overlaadt met veel te veel zaken om in het volle lesprogramma te stoppen. De lokale onderwijsagenda speelt hier dan ook een rol in.

  • Enschede ligt in Nederland, maar Duitsland is erg dichtbij: Enschede is de meest Duitse stad van Nederland. Daarom willen we onze kinderen vanaf de basisschool met de Duitse taal & cultuur kennis laten maken. Zo kunnen we ook deze barrière slechten en kunnen mensen zelf een toekomst kiezen in Duitsland en/of Nederland.

Gedwongen thuiszitten is voor D66 nooit acceptabel. D66 is een voorstander van passend onderwijs waarbij elk kind een passende plek binnen het onderwijs krijgt. Het mag daarbij niet uitmaken of het kind hoogbegaafd is, of juist meer moeite heeft om mee te komen. Ieder kind verdient een eerlijke kans op onderwijs dat past bij zijn of haar capaciteiten. In de afgelopen raadsperiode is het passend onderwijs gedecentraliseerd naar gemeenten, die het uitvoeren in regionale samenwerkingsverbanden (gemeenschappelijke regelingen).

  • D66 wil het passend onderwijs beter maken. Leerlingen moeten de aandacht krijgen die zij verdienen. We willen dan ook duidelijk krijgen hoe passend onderwijs in de klas uitpakt. Die ervaringen willen we teruggeven aan de beleidsmakers in Den Haag met daarbij suggesties voor beleidswijzigingen. Regionale samenwerkingsverbanden moeten transparant zijn. We gaan de toegenomen werkdruk voor leraren beperken. Ouders moeten weten waar ze aan toe zijn en niet van het kastje naar de muur worden gestuurd.

  • D66 wil dat het passend onderwijs aansluit op de (jeugd)zorg. Ons uitgangspunt is dat het individuele kind de beste begeleiding krijgt. Hoe we gemeentelijke taken organiseren en financieren mag niet een belemmering zijn. Daarom gaan we slimme verbindingen maken tussen passend onderwijs en (jeugd)zorg.

D66 wil dat alle kinderen meedoen en zich breed ontwikkelen. D66 is daarom voorstander van integrale kindcentra () die naast goed onderwijs ook kinderopvang, peuterspeelzalen, voorschoolse educatie, consultatiebureaus, opvoedondersteuning, buitenschoolse opvang, sport en cultuur en welzijnsinstellingen bieden.

Een dergelijk integraal kindcentrum is een voorziening voor kinderen van 0–13 jaar onder één directeur. De doorgaande lijn van één pedagogisch-didactische visie brengt rust en kwaliteit voor ouders en kind. Integrale kindcentra zijn flexibel in te richten, afhankelijk van de wijk of de behoefte van de bijbehorende basisschool.

Door dit brede aanbod kan de school beter inspelen op de individuele behoeften van een kind, talenten stimuleren en eventuele achterstanden tijdig signaleren. Bovendien kan een dergelijke school zich ontwikkelen tot ontmoetingsplaats in de buurt, waarop kinderen en ouders bij diverse activiteiten op school bij elkaar komen. Dat maakt het voor ouders ook eenvoudiger om werk en de zorg voor hun kinderen te combineren.

  • Daarom wil D66 schoolbesturen stimuleren om bestaande scholen uit te bouwen tot integrale kindcentra. Op de eerste plaats fysiek, door het financieren van nieuwe schoolgebouwen waaraan eisen worden gesteld rond multifunctionaliteit. Daarnaast door het ondersteunen van huiswerkbegeleiding, zomer- en weekendscholen, stichtingen die zich richten op ouderbetrokkenheid, vroeg- en voorschoolse educatie, jeugdzorg op school, etc.

  • D66 wil dat vroeg- en voorschoolse educatie voor alle kinderen vergoed wordt, in plaats van alleen voor kinderen van ouders die werken, want op die manier lopen kinderen van ouders die niet werken al vroeg achterstanden op. Bovendien: ieder kind heeft het recht om zich vanaf jonge leeftijd te ontwikkelen. D66 wil daarom, als dit landelijk niet wordt geregeld, hier gemeentelijk budget voor vrijmaken.

  • Op dit moment ervaren ouders veel problemen met de huidige schoolschema’s, doordat kinderen tussen de middag thuis moeten eten of op woensdagmiddag vrij zijn. Scholen voor kinderen van twee tot twaalf jaar met brede openingstijden en een divers dagarrangement met cultuur en sport maken een einde aan het gesleep met kinderen. Door ruimte te bieden voor ruimere openingstijden van huisartsenpraktijken, gemeentehuizen, winkels en consultatiebureaus maken we het combineren van werk en ouderschap een stukje simpeler.

Het mbo is beroepsonderwijs, waar leerlingen voor een vak worden opgeleid. Het is daarom onwenselijk dat leerlingen worden opgeleid voor beroepen waar nauwelijks of geen werkgelegenheid in is. Landelijk maakt D66 zich er hard voor om het aantal opleidingen zonder aansluiting op de arbeidsmarkt terug te dringen, maar ook de gemeente heeft een taak.

  • D66 wil dat de gemeente Enschede prognoses over economie en arbeidsmarkt deelt met relevante onderwijsinstellingen, zodat zij leerlingen beter kunnen voorlichten. Liefst worden baankansen met een bijsluiter duidelijk gemaakt aan toekomstige leerlingen. Nu gebeurt dit al bij roc-opleidingen, maar we moeten kijken of dit effectief is om te doen voor alle leerlingen uit Enschede die een opleidingskeuze gaan maken.

  • D66 wil dat de gemeente Enschede actiever samenwerkt met scholen voor goede voorlichting aan scholieren over baankansen van opleidingen.

  • Naast het faciliteren van huisvesting kan de gemeente Enschede een makelaarspositie innemen bij het intensiveren van contacten tussen onderwijs, relevante instellingen en arbeidsmarkt.

  • D66 wil dat mkb-ondernemers in de regio de kans krijgen om invloed te hebben op de curriculumontwikkeling van en het vmbo. Zij weten immers uit de praktijk waar de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt kan worden verbeterd.

  • Op het roc worden, naast de interne zorgstructuur, schoolmaatschappelijk werk, leerplicht en het jongerenloket voor informatie over de arbeidsmarkt zo dicht mogelijk bij het onderwijs georganiseerd. Bij voorkeur zijn genoemde functies fysiek aanwezig op een roc.

  • D66 wil meer aandacht voor techniek op scholen omdat dit een kansrijke sector is en omdat Twente een technische regio is.

  • De gemeente Enschede kan projecten faciliteren en stimuleren die kinderen in aanraking brengt met talen en dialecten zoals Duits, Engels, Twents en Nedersaksisch. Dit met het oog op de internationale grensoverschrijdende arbeidsmarkt die de kinderen later zullen betreden.

Nederland heeft de afgelopen jaren een groot aantal vluchtelingen opgevangen. Zowel voor henzelf als voor de samenleving is het van belang dat zij zo snel mogelijk de taal leren en over een startkwalificatie beschikken. De taal spreken en meedoen op de arbeidsmarkt is van groot belang om mee te doen in de samenleving.

  • Daarom wil D66 specifieke aandacht voor statushouders en samen met scholen, en hogescholen onderwijs op maat aanbieden voor deze groep.

  • Ook vluchtelingen die nog geen status hebben, moeten wat D66 betreft zo snel mogelijk Nederlands leren. Desnoods springt de gemeente Enschede financieel bij, als de middelen vanuit het Rijk hiervoor niet toereikend zijn. Zij verdienen een kans, en wij zitten niet te wachten op mensen die niet mee kunnen komen in de samenleving omdat ze geen Nederlands spreken. Bovendien kunnen we op deze manier voorkomen dat nieuwkomers in de bijstand belanden.