Ruimtelijke ontwikkeling om te wonen, werken en leven

Voor D66 staan twee uitgangspunten voorop als het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen: duurzaamheid en diversiteit.




  • Behoud van het groene buitengebied. Om het buitengebied groen en leefbaar te houden staan we nieuwe ontwikkelingen toe, maar alleen op plekken waar andere ontwikkelingen gestopt zijn.



  • De Usseler Es is voor D66 alleen beschikbaar als tijdelijk energielandschap (zonnepanelen), niet voor bedrijventerreinen. Grote ruimtevragende bedrijven zijn elders in Twente beter op hun plek.



  • We moeten gebieden aanwijzen in de gemeente waar zonneparken en windmolens gerealiseerd mogen worden. We willen dat er langs de A35 drie windmolens geplaats kunnen worden.



  • D66 wil aandacht voor de problemen rondom huisvesting van (internationale) studenten. We willen graag dat studenten na hun studie in Enschede blijven. Daarom zetten we in op het spreiden van studenten over de stad, voor een grotere binding met de stad.



  • D66 wil driegeneratiewoningen ook in Enschede introduceren. Hierin wonen grootouder(s) met hun kinderen en kleinkinderen, al dan niet onderverdeeld in aparte appartementen. In Nederland kennen we dit type woning nog nauwelijks, in Duitsland is dit heel gangbaar. Ook tiny housing en small housing hebben onze aandacht.



  • Durft te onderscheiden. Sluit geen groep in wijk of buurt uit, maar maak gebruik van de sterke kanten van een wijk en versterk die verder.

Toelichting

Bij ruimtelijke ontwikkeling horen keuzes. We willen dat iedereen ruimte heeft om te wonen, werken en leven. We willen duurzaam bouwen. We willen dat er ruimte is voor natuur en milieu, want een prettig leefklimaat is ook gezond en groen. De politieke afwegingen die we maken voor de inrichting van de ruimte beïnvloeden bovendien niet alleen het leven van huidige inwoners, maar ook dat van hun kinderen en kleinkinderen.

Nieuwe en andere woonvormen zijn nodig vanwege de triple vergrijzing (meer ouderen, ouderen worden ouder en ouderen blijven langer zelfstandig wonen). D66 wil geen aparte wijken voor ouderen, maar gemengde wijken.

Dit vraagt erom dat we in de keuzes die we maken voor de inrichting van ruimte nadenken over wat voor soort samenleving we willen. We willen op de eerste plaats dat keuzes toekomstvast zijn. Dat wil bijvoorbeeld zeggen: nieuwe gebouwen zijn duurzaam en bestaande gebouwen willen we verduurzamen. We willen een sociale, ongedeelde samenleving, waarin mensen onderling met elkaar verbonden zijn; we gaan daarom tweedeling in de samenleving tegen, ook in de ruimtelijke keuzes die we maken. D66 vindt bovendien dat iedereen recht heeft op een veilige en een gezonde leefomgeving.

Tot slot hebben we vertrouwen in de creativiteit en vindingrijkheid van professionals en inwoners. We willen dat ondernemers en bewoners ruimte krijgen om invloed te hebben op de keuzes die we maken.

Iedereen heeft wensen en eisen voor zijn woonomgeving. D66 wil dat gemeente ruimte biedt aan inwoners, zodat we gebruik maken van hun creativiteit en vindingrijkheid. Dat wil niet zeggen dat de gemeente Enschede zich afzijdig moet houden. Ons doel is dat iedereen in iedere levensfase een passende woning kan vinden, óók toekomstige inwoners. In de visie van D66 zet de gemeente op het gebied van stedelijke ontwikkeling voornamelijk in op het stimuleren en verbinden van initiatieven die in de stad ontstaan en het reguleren daar waar kaders nodig zijn. Gemeentelijk grondbeleid heeft hierbij als uitgangspunt het passief faciliteren en niet het actief initiëren.

Bovendien willen we een ongedeelde samenleving. En daarom moeten wijken ook een huis bieden voor verschillende inkomensgroepen en verschillende leeftijdsgroepen. Binding met de wijk is een belangrijke voorwaarde voor een duurzaam leefbare wijk. D66 wil daarom levensloopbestendige, inclusieve, wijken.

En we willen de (gebouwde) omgeving verduurzamen en waar nodig vergroenen. Dit vraagt telkens om duidelijke kaders voor ruimtelijke keuzes; waarin kwaliteit leidend is. Die kaders geven bewoners niet minder, maar juist meer vrijheid om invloed te hebben op de uiteindelijke keuzes in de inrichting van onze ruimte.

  • D66 wil toekomstbestendig bouwen. Dat betekent dat we in de politieke afwegingen die we maken, ook de belangen van toekomstige bewoners en van huidige bewoners in de toekomst mee moeten nemen. Dat betekent ook dat we in die keuzes rekening houden met demografische ontwikkelingen, zoals krimp en vergrijzing, en toekomstige woonbehoefte. Hiervoor is een woonvisie gemaakt.

  • D66 wil dat de gemeente Enschede ook naar de toekomst zorgt voor voldoende geschikte woningen voor specifieke doelgroepen, zoals ouderen, alleenstaanden, mensen met een lichamelijke of geestelijke beperking, statushouders en studenten. En niet te vergeten de buitenlandse studenten en promovendi die naar Enschede komen voor meestal een beperkt aantal jaren. Bijvoorbeeld door het transformeren van leegstaande kantoorpanden tot kleinschalige wooneenheden en door bij nieuwbouw in de ontwerpkeuzes er meer rekening mee te houden dat de bestemming van een gebouw kan veranderen.

  • D66 wil dat de gemeente Enschede aandacht heeft voor de problemen rondom huisvesting van (internationale) studenten. Dit zou kunnen door goede informatievoorziening, begeleiding en marktpartijen te ondersteunen om genoeg geschikte woonruimte aan te kunnen bieden. D66 wil graag dat studenten na hun studie in Enschede blijven. Daarom zetten we in op het spreiden van studenten over de stad, zodat deze groep tijdens hun studie een grotere binding krijgt met de stad.

  • D66 streeft naar gemengde buurten, want we vinden het belangrijk dat mensen met verschillende achtergronden en leeftijden elkaar ontmoeten. Hiervoor kan meer diversiteit nodig zijn in koop- en huurwoningen in verschillende segmenten. Daarom wil D66 dat de gemeente Enschede ook over de diversiteit van de woningvoorraad afspraken maakt met woningcorporaties en projectontwikkelaars, als buurten te eentonig (dreigen te) worden. Daarnaast wil D66 investeren in de openbare ruimte in impopulaire wijken.

  • D66 wil de gemeente Enschede zorgt voor een toename van woningen in het middensegment. Door de tekorten in dit segment, ontstaat een flessenhals en kunnen veel mensen geen wooncarrière maken (doorstroming). Gemeenten kunnen met ontwikkelaars en investeerders afspraken maken over een percentage middenhuur, net zoals dat nu al gebeurt voor sociale huur. Daarnaast kan een gemeente in het bestemmingsplan een stuk grond de bestemming “geliberaliseerde woning voor middenhuur”geven.

  • De kerntaak van woningcorporaties is het bouwen en onderhouden van woningen voor mensen met een laag inkomen. D66 vindt daarnaast dat zij een taak hebben in het verduurzamen van de woningvoorraad en het verbeteren van de leefbaarheid, bijvoorbeeld met maatschappelijk vastgoed. Op deze prioriteiten zullen we aansturen in de prestatieafspraken met woningcorporaties. Commerciële investeringen zijn wat ons betreft alleen toegestaan als er sprake is van marktfalen én een publiek belang. D66 wil tot slot de huurdersmedezeggenschap versterken en professionaliseren.

  • D66 wil dat nieuwbouw duurzaam is en dat de bestaande woningvoorraad wordt verduurzaamd. Daarom wil D66 dat de gemeente Enschede inwoners stimuleert en ondersteunt om hun (particuliere) woning duurzamer te maken, zeker als investeringen een korte terugverdientijd hebben.

  • Om in te spelen op veranderende omstandigheden en wensen van inwoners, geeft D66 de voorkeur aan kortlopende, dynamische bouwprojecten. D66 steunt alternatieve vormen van bouwen, zoals collectief particulier opdrachtgeverschap, want dit geeft mensen ruimte om creatief en participatief invulling te geven aan de inrichting van ruimte. Voor D66 staat kwaliteit, dus niet omvang, centraal.

  • D66 geeft de voorkeur aan de transformatie van leegstaande (kantoor)gebouwen boven nieuwbouw. Leegstaande kantoren tasten de leefbaarheid in de buurt aan. Bovendien is transformatie van bestaande gebouwen vaak een duurzamere oplossing. Ook de voorzieningen zijn al aanwezig en hoeven dus niet aangelegd te worden. En niet te vergeten: we ontzien op die manier het buitengebied. Daarom wil D66 dat de gemeente Enschede actief zoekt naar nieuwe bestemmingen voor leegstaande gebouwen en flexibel omgaat met de bestemming.

  • D66 wil dat Enschede passende en betaalbare woningen voor ouderen realiseert. Dat vergt ook gedegen onderzoek bij ouderen zelf. En ook hun denken en gedrag moet in kaart worden gebracht, het is bekend dat ouderen wel willen verhuizen maar dit vaak toch niet doen vanwege gevoelsredenen. Dat ouderen kunnen verhuizen naar een passende woning is ook van belang zodat andere mensen zoals bijvoorbeeld gezinnen ook een geschikte woning kunnen betrekken. Het kan immers zo zijn dat een alleenstaande ouder eigenlijk wel wil verhuizen maar dit toch niet doet en dan een gezinswoning bezet houdt.

  • Een type woning dat nog niet veel voorkomt is de “driegeneratiewoning”, waarin grootouder(s) wonen met hun kinderen en kleinkinderen, al dan niet onderverdeeld in aparte appartementen. In Nederland kennen we dit type woning nog nauwelijks, in Duitsland is dit heel gangbaar. D66 wil over de grens inspiratie opdoen en driegeneratiewoningen ook in Enschede introduceren. Ook tiny housing (max. 50m2) en small housing (max. 80m2) zijn nieuwe woonvormen die gerealiseerd moeten kunnen worden in Enschede.

  • Meer en meer huishoudens hebben geen kinderen of bestaan zelfs uit maar één persoon. D66 wil dat een optimale invulling van huizen tot stand komt. Dat wil niet zeggen dat we meteen speciaal moeten gaan bouwen, maar wel dat we kijken hoe bestaand woningen hierop kunnen worden aangepast en hoe nieuw te bouwen woningen worden ingevuld. In zijn algemeenheid zou het goed zijn wanneer woningen sneller aan te passen zijn, aangezien de samenleving snel verandert en woningen vooralsnog maar traag meeveranderen. Het is op de lange termijn nog maar de vraag of alle soorten woningen die we nu kennen nog nodig zijn. Algemeen gezegd willen we een grotere variëteit en flexibiliteit en dat alles gemengd in dezelfde wijk.

Door de nieuwe omgevingswet kunnen gemeenten meer dan voorheen keuzes voor ruimtelijke ontwikkeling integraal afwegen. Dat biedt kansen om samen te werken aan een betere ruimtelijke kwaliteit, voor huidige en toekomstige inwoners en over gemeentegrenzen heen. D66 wil dat inwoners en ondernemers meer ruimte krijgen om hun ideeën in te brengen en te realiseren. De gemeente ziet integraal toe op de eenheid en kwaliteit van ruimtelijke ontwikkelingen. Dit vraagt om een heldere omgevingsvisie en om samenwerking, want kwaliteit ontstaat door samenwerking.

Natuur, zowel binnen als buiten de stad, heeft een groot algemeen nut en D66 hecht hier veel waarde aan. Het buitengebied is belangrijk voor de inwoners om te beleven en om in te recreëren, maar de natuur is daarnaast ook van ecologisch belang voor de mens. Ruimte en middelen dienen beschikbaar te zijn voor natuur. Groen is minder rijkelijk aanwezig in onze omgeving dan vaak wordt verondersteld. Twente is bij uitstek het gebied waarin stedelijkheid en platteland afgewisseld worden en daar wil D66 zuinig op zijn. D66 wil speciale aandacht voor het buitengebied rondom Enschede in samenwerking met de omliggende gemeenten. D66 wil duurzaam omgaan met de onbebouwde ruimte buiten de stad door de benodigde ruimte voor bedrijven en woningen eerst in te passen in de bebouwde kom. Ook al is in het buitengebied bouwen vaak goedkoper dan in stedelijk gebied. Mocht dat toch niet gaan, dan mag alleen gebouwd worden buiten de bestaande bebouwde kom op basis van een visie voor het gehele buitengebied. Zo wordt versnippering van het buitengebied tegengegaan.

  • D66 wil in de omgevingsvisie vastleggen welke ruimtelijke ontwikkelingen en welke gebiedswaarden aansluiten bij de manier waarop we in de gemeente Enschede met elkaar willen samenleven. Dat geeft een duidelijk kader waarmee we ontwikkelaars kunnen begeleiden met het verbeteren van de kwaliteit van hun plannen. Op die manier kunnen we initiatieven toetsen aan wenselijkheid, in plaats van aan regels.

  • D66 verwacht van ontwikkelaars dat zij zich inspannen om omwonenden en andere betrokkenen invloed te laten uitoefenen op hun plannen. Op die manier ontstaat een gedragen voorstel. Dit betekent dat de gemeente Enschede duidelijke kwaliteitseisen moet gaan ontwikkelen voor het inspraakproces. De gemeente toetst vervolgens of aan de wettelijke eisen is voldaan en maakt tot slot een integrale waardenafweging met de ruimtelijke kwaliteit als maatstaf, op basis van de omgevingsvisie.

  • Dit vraagt om een fundamenteel andere werkwijze. We geven meer ruimte aan ontwikkelaars, inwoners en andere betrokkenen. Ambtenaren toetsen niet langer voorstellen aan bestemmingsplannen, maar ondersteunen ontwikkelaars om de kwaliteit van hun voorstellen te verbeteren. Zij gaan dus in gesprek met, coachen en begeleiden betrokkenen.

  • Als het aan D66 ligt, ontwikkelen we de omgevingsvisie altijd in samenspraak met buurgemeenten en de provincie. Kwaliteit ontstaat door samenwerking. Dat geldt uiteraard ook voor gebieden waar de bevolking krimpt. Dit kan de gemeente Enschede voor moeilijke keuzes stellen, maar als we met de rug tegen elkaar gaan staan, gaat dat altijd ten koste van de kwaliteit van onze leefomgeving. Juist door samen te werken, kunnen we toegankelijke (vitale) voorzieningen van hoge kwaliteit in stand houden voor onze inwoners.

  • Terreinen waarop voor langere tijd geen ontwikkeling heeft plaatsgevonden kunnen worden ingevuld door maatschappelijke initiatieven of het opwekken van duurzame energie.

  • D66 wil gebieden integraal ontwikkelen. Dus dan kijk je niet alleen naar het bouwen zelf, maar ook naar verkeer, zorg, werk, klimaatbeleid, etc.

  • D66 wil een plan van aanpak voor de invoering van de Omgevingswet in Enschede. Nu is het allemaal nog te vaag en teveel onder de radar, ondanks de moeite die D66 en anderen zich getroosten om dit op de agenda te zetten. Natuurlijk is het moeilijk om in te schatten hoe een en ander gaat verlopen, maar de Omgevingswet is te belangrijk en biedt teveel kansen om alleen maar af te wachten totdat een andere gemeente alles heeft uitgedokterd.