Zorg en welzijn

Wie het zelf even niet meer redt heeft recht op een goed vangnet vanuit de gemeente. Maar dat vangnet moet wel betaalbaar blijven, daarom kiest D66 voor kortdurende zorg en een focus op jeugdzorg. D66 wil ook in tijden van bezuinigingen vooruit. We willen niet terug naar oude systemen die bewezen hebben niet effectief genoeg te zijn.Als ergens sprake is van ‘investeren in de toekomst’ en ‘preventie’, is het bij jongeren. En juist op die twee pijlers moet zorg gericht zijn. Daarnaast gaat betaalbare zorg over solidariteit. Tussen jong en oud, maar ook zeker tussen arm en rijk.




  • Goede en passende zorg gaat over kwaliteit en maatschappelijk effect, niet over uren. Daarom wil D66 minder bureaucratie en zorgaanbieders afrekenen op geleverde kwaliteit.



  • Zware jeugdzorg moeten we zoveel als mogelijk voorkomen, kinderen verdienen een oplossing dicht bij huis. Daarom investeren we in vroegsignalering op scholen en bij sportverenigingen, om erger te voorkomen.



  • Fraude in de zorg is onacceptabel, dat knaagt aan het draagvlak voor ons collectieve vangnet. Fraude wordt daarom snel en hard aangepakt en daders moeten de zorgkosten aan de gemeente vergoeden.



  • Mantelzorgers verdienen ondersteuning in de vorm van zaken als cursussen en respijtzorg. Daarmee focussen we vooral op mantelzorgers die (tijdelijk) overvraagd worden.



  • Voor personen die zelf regie willen voeren blijft het persoonsgebonden budget (pgb) beschikbaar.



  • Cliëntenraden krijgen een grotere invloed op het beleid en worden democratisch gekozen.



  • Voorkomen is beter dan genezen. Dus investeert D66 in gezond bewegen, gezond eten en voorlichting over het verkleinen van gezondheidsrisico’s. Bijvoorbeeld over vaccinaties.



  • We zorgen voor een ‘blijverslening’, zodat mensen langer thuis kunnen blijven wonen.

Toelichting

D66 stelt de mens centraal. D66 staat voor een zorgstelsel dat uitgaat van de kwaliteit van leven van mensen en het meedoen aan de samenleving. “Wie ben je, wat kun je en wie is voor jou belangrijk?” zijn hierbij de hoofdvragen. Wij willen de zorg wijkgericht aanbieden, dicht bij de mensen thuis.

D66 wil mensen gelijke kansen bieden. Zorg helpt om mensen op een functioneel gelijkwaardig niveau te krijgen. Hierbij gaat D66 uit van wat mensen wél kunnen, in plaats van wat ze niét kunnen. Ieder mens heeft zijn of haar wensen, behoeften, en eventuele beperkingen.

D66 wil zorg van goede kwaliteit, die voor iedereen toegankelijk blijft. Samen houden we zorg betaalbaar en samen zorgen wij voor welzijn, zodat jong en oud mee kunnen blijven doen in de samenleving.

We willen aandacht geven aan de grote gezondheidsverschillen tussen groepen mensen. Waarom zijn die verschillen er en kunnen we de oorzaken van een mindere gezondheid bij bepaalde groepen wegnemen? We doen een beroep op de veerkracht van de samenleving, we willen dat sterke mensen zwakke mensen helpen. Zorg wordt niet gedaan door een aparte organisatie met het etiket “overheid”, nee “de overheid” dat zijn wij allemaal samen.

In een tijd van veranderingen zetten wij nu in op stabiliteit op de zorgmarkt zodat de zorgprofessional goed weet waar deze aan toe is. Wij vertrouwen op de kracht van professional en vrijwilliger en willen hen de ruimte bieden om hun werk te doen. Tegelijkertijd willen we verbeteringen in de zorg niet in de weg staan. D66 wil ruimte voor experimenten binnen het systeem. Daarom doseren we veranderingen en vieren we successen met iedereen.

Het langetermijndoel van alle publieke voorzieningen in de zorg is mensen mee te laten doen aan de samenleving. Voor veel mensen is het doel (weer) te kunnen werken om zo mee te doen aan de samenleving, maar er zijn natuurlijk ook veel andere manieren. D66 ziet graag dat iedereen vanuit zijn eigen gekozen rol en binnen de persoonlijke mogelijkheden meedoet. Dit overkoepelende doel “meedoen aan de samenleving” maakt ook meteen de noodzaak van een integrale aanpak duidelijk. Immers, voor het domein werk en inkomen is dit ook het doel. Daarom is het belangrijk dat over de verschillende domeinen heen wordt samengewerkt om dit einddoel te behalen.

Het is overduidelijk dat het zorgsysteem van voor de decentralisaties niet langer verder kon in Nederland en Enschede, dit werd onbetaalbaar. Ook duidelijk was dat niet iedereen goed in dit oude systeem paste. Daarom zijn de decentralisaties landelijk doorgevoerd en dit moet leiden tot transitie en transformatie.

D66 wil dat transitie en transformatie de komende jaren de kans krijgen hun toegevoegde waarde te laten zien. Wij waren en zijn voorstanders van de decentralisaties, omdat dit de mogelijkheid voor maatwerk en een integrale aanpak biedt.

Het gaat erom dat de zorg functioneel voor iedereen hetzelfde is, met inachtneming van ieders specifieke omstandigheden en wensen. Waar een traplift voor de één de beste oplossing is om zich door huis te kunnen bewegen, is gelijkvloers gaan wonen voor een ander het beste. Maatwerk dus, maatwerk betekent dat de gemeente iemand geeft wat hij of zij nodig heeft in zijn of haar eigen persoonlijke situatie. Dat kan dus goed betekenen dat mensen die lijden aan dezelfde aandoening niet exact hetzelfde krijgen aan ondersteuning. We geven niet meer in alle gevallen hetzelfde aantal uren huishoudelijke ondersteuning. Maar we geven iedereen hetzelfde resultaat, bijvoorbeeld een schoon huis. In het ene geval is het huis schoon met minder uren dan in het andere huis.

Deze transitie naar maatwerk geeft spanning met wetten en regels die nog van de oude, sterk materieel gerichte, gelijkheidsgedachte uitgaan. D66 wil uiteraard dat de gemeente Enschede zich houdt aan de rechterlijke uitspraken op dit gebied. Tegelijkertijd lobbyen we in Den Haag voor meer wettelijke én financiële ruimte om aan de uitgangspunten van de decentralisaties recht te kunnen doen. We kiezen met ons beleid maximaal voor de decentralisatiegedachten, binnen de grenzen gesteld door landelijke politiek en rechtspraak. Uiteraard durven we ook te leren van de mislukkingen die nieuw beleid nou eenmaal met zich meebrengt.

Het moeilijkste van de decentralisaties in het sociale domein komt nu, namelijk het maken van de vereiste cultuuromslag. Deze omslag gaat niet alleen de professionals aan, maar de gehele samenleving. Iedereen krijgt ermee te maken: jongeren en ouderen, zorgbehoevenden, werkzoekenden, mensen die iets willen organiseren, etc.

  • D66 wil ruimte om zorg en welzijn dichtbij de mensen in de eigen omgeving te kunnen organiseren. Dit vraagt zelfstandige professionals, die zelf aan zet zijn en goed zicht hebben op eventueel benodigde specialistische zorg. Bij het inrichten van die zorg stimuleert de gemeente Enschede (keten)samenwerking tussen zorg- en welzijnspartners, maar ook zorgverzekeraars en lokale of regionale ziekenhuizen. Meer organisaties moeten kunnen meedingen om een deel van de zorg in de gemeente Enschede te kunnen leveren. Een rol is weggelegd voor woningcorporaties bij zorg en welzijn voor mensen. Corporaties zijn bij uitstek aan een woonwijk gebonden en hebben al een band met de bewoners, hun huurders. D66 wil de samenwerking met corporaties daarom verder versterken en onderkent dat corporaties ook belang hebben bij gelukkige huurders. Want dat werkt het beste: zorg die uitgaat van de wijk en steeds bezig is met verbeteringen.

  • De ene persoon heeft sterke behoefte aan het voeren van regie, en een andere persoon misschien minder. D66 wil meer maatwerk kunnen bieden aan de mensen die dat wensen, bijvoorbeeld door een persoonsgebonden budget (pgb).

  • Wij zijn ons ervan bewust dat veranderingen in het zorgsysteem voor mensen een extra belasting kan zijn en waken voor te veel en te vlug opeenvolgende veranderingen. Toch willen we verbeteringen in de zorg natuurlijk niet in de weg staan. D66 wil hierbij ruimte voor experimenten binnen het systeem: probeer maar eens uit wat werkt en wat niet. Wat in de ene wijk of situatie niet goed werkt, is misschien wel een goede oplossing voor een andere wijk of situatie. Experimenteren gaat met vallen en opstaan, dat accepteren wij.

  • D66 realiseert zich dat lang niet iedereen staat te springen om verandering, en dat is begrijpelijk. Daarom is het van groot belang om passende voorlichting te geven en menselijke aandacht te geven aan de begrijpelijke angsten die mensen hebben voor veranderingen. Want iedereen hoort erbij, we maken samen de samenleving! Aan ons de taak om een goed te begrijpen vertaling te maken van alle veranderingen naar de leefwereld van de mensen om wie het uiteindelijk gaat.

  • We hechten belang aan maatschappelijk initiatief. Mensen die vrijwillig anderen helpen, of dat nu in de vorm van mantelzorg of vrijwilligerswerk in de schuldhulpverlening is, verdienen alle waardering en professionele ondersteuning. Tevens zorgt dit voor meer verbinding in de samenleving en dat juicht D66 toe. Overigens is het niet zo dat we bestaande taken afschuiven op vrijwilligers. Het is andersom, D66 gaat uit van wat de maatschappij, de vrijwilligers willen doen. Daar past een dienende, faciliterende rol van de overheid bij.

  • Mantelzorgers zorgen voor een naaste of dierbare uit vrije wil. Dit brengt voor de maatschappij natuurlijk een besparing op betaalde zorg met zich mee, maar dat is niet de hoofdreden dat D66 mantelzorg wil ondersteunen. D66 wil goede mantelzorgondersteuning zoals cursussen, respijtzorg en een blijk van waardering omdat wij geloven dat mantelzorg voor de zorgbehoevende ontzettend waardevol is en veelal comfortabeler. Een naaste weet toch vaak beter hoe je in elkaar steekt dan een zorgprofessional. En door mantelzorg blijven meer sociale verbindingen in de samenleving in stand. Het komt het welzijn van ouderen ten goede als zij zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen, ondermeer door huishoudelijke ondersteuning.

  • D66 vindt dat het Rijk de gemeenten voldoende vrijheid en geld moet geven voor het uitvoeren van de door het Rijk besloten transitie en transformatie in de zorg. We blijven onze lobby naar Den Haag uitvoeren om over voldoende middelen te kunnen beschikken om de kwaliteit van leven van de inwoners van Enschede te kunnen waarborgen. Wanneer onvoldoende budget voorhanden is, kiest D66 voor het aanpakken van de oorzaken van problemen bij mensen en legt dan ook het accent op de jeugd. D66 wil ook in tijden van bezuinigingen vooruit. We willen niet terug naar oude systemen die bewezen hebben niet effectief genoeg te zijn.

  • De gemeente kan nu vaak alleen maar passief toekijken hoe budgetten overschreden worden. D66 wil dat de gemeente Enschede beter contact legt met hulpverleners, ook artsen, om het gesprek aan te gaan. Dat is geen gesprek waarbij de gemeente met een wijzend vingertje in de spreekkamer gaat zitten. Maar wel een gesprek met als hoofdvraag “Wat is nu het beste voor de inwoner?” Een echte hulpverlener wil heus niet alleen maar een maximaal aantal uren maken zonder te kijken naar het algemeen belang.

  • D66 wil actief zoeken naar innovatieve samenwerkingsvormen en financieringsvormen in het sociaal domein, zoals social impact bonds en zorgcoöperaties.

  • D66 wil de lokale beleidsvrijheid benutten maar wel het begrip “sociale kwaliteit” definiëren. Wij vinden het belangrijk dat kwaliteit een belangrijk criterium is bij de gunning van opdrachten.

  • D66 wil dat de gemeente Enschede, als belangrijkste opdrachtgever in het sociaal domein, stuurt op maatschappelijk effect. Niet aantallen en activiteiten, maar daadwer
    kelijke effecten op de gezondheid en het welzijn van inwoners staan centraal en de financiering wordt daarop gebaseerd.

  • D66 pleit voor het invoeren van een blijverslening in Enschede, zodat mensen langer thuis kunnen blijven wonen. Naast dat deze lening investeert in het aanpassen van woningen (levensloopbestendig wonen), verlicht zij ook de druk op de Wmo die zo beschikbaar blijft voor het financieren van de primaire zorgtaken.

  • Inwoners die gebruik maken van zorg en ondersteuning zijn verenigd in cliëntenraden. Deze krijgen wat D66 betreft een grotere invloed op het beleid en worden democratisch gekozen.

  • Inzet van ervaringswerkers moedigen wij aan en zien wij als uitgelezen kans voor mensen om na een moeilijke periode terug te keren en volop bij te dragen aan onze samenleving.

  • Fraude en geldverspilling accepteert D66 niet. Wij willen dat het inzichtelijk is waaraan zorggeld wordt uitgegeven, maar willen daarbij niet continu over de schouder van de zorgprofessional kijken. D66 gaat niet alleen uit van de kracht van inwoners, maar ook van die van professionals.

  • D66 is voorstander van persoonsgebonden budgetten (pgb). Fraude is vaak geconstateerd met deze pgb’s maar D66 vindt dat nog geen reden helemaal geen persoonsgebonden budgetten meer te verstrekken. Wel moet de fraude hard aangepakt worden. D66 hangt het principe “high trust, high penalty” aan.

  • De integrale aanpak, de ontschotting van budgetten, gaat nog te langzaam. D66 voert de druk op het gemeentebestuur op om nu echt te gaan leveren wat betreft de nieuwe integrale aanpak. Lichtpunten daarbij zijn het pilotproject “City Deal Inclusieve stad” en het feit dat heel veel mensen tevreden zijn over de nieuwe huishoudelijke hulp.

  • Dementie is een veelvoorkomend probleem, D66 gaat daarom voor een dementievriendelijke samenleving.

Naast goede zorg voor alle bewoners van Enschede wil D66 ook inzetten op een gezonde leefstijl. Door ervoor te zorgen dat mensen gezond leven kunnen veel (chronische) ziektes worden voorkomen, denk hierbij bijvoorbeeld aan verschillende vormen van kanker, copd, obesitas en diabetes. We gaan “van nazorg naar voorzorg”, door de aandacht te verschuiven van het oplossen naar het voorkomen van problemen. Dit vraagt een brede verantwoordelijkheid van alle maatschappelijke (vrijwilligers)organisaties.

  • Door beweging en gezonde voeding te stimuleren en roken te ontmoedigen kan op een duurzame manier de algehele gezondheid van Enschede worden verbeterd. Dit zorgt voor meer bewoners die langer zonder gezondheidsproblemen kunnen blijven leven en blijven meedoen aan de maatschappij. Zie hiervoor ook hoofdstuk [chap:Onderwijs].

  • Kanker is, ook onder ouderen, één van de meest voorkomende ziektes. Naast het voorkomen van lichamelijk en emotioneel leed kunnen ook onnodige behandelingen worden tegengegaan door aandacht te vragen voor een gezonde(re) levensstijl. Hoewel een gezonde levensstijl in eerste aanleg de eigen verantwoordelijkheid is kan de gemeente Enschede wel een goed voorbeeld geven. D66 blijft daarom voorstander van een rookvrij beleid ten aanzien van alle gemeentelijke gebouwen en instellingen.

  • Door middel van stimuleren en verleiden tot gezond gedrag wil D66 de aandacht verleggen naar het voorkomen van problemen. Dit willen wij bereiken door middel van een rookvrij beleid, scholing en voorlichting en een integrale wijkaanpak m.b.t gezond gedrag.

  • We investeren in onze relatie met de ggd. We hebben hierbij specifiek aandacht voor jongeren. Het gaat dan om het verbeteren van de voorlichting over gezond gedrag met betrekking tot seksualiteit, beweging, verslaving, voeding, internet en diversiteit.

  • De voorlichting over ongezond en risicovol gedrag die op scholen plaatsvindt, willen we verbeteren. Het gaat dan om seksualiteit, seksuele gezondheid, ongewenste zwangerschap en seksuele diversiteit, maar ook om alcohol en drugs.

  • D66 investeert in sport en bewegen. We willen dat iedereen, jong en oud, kan werken aan zijn gezondheid en sociale contacten. Gezonde en actieve inwoners zijn minder snel aangewezen op zorg.

  • D66 staat voor het slim gebruiken van nieuwe technologie om mensen langer zelfstandigheid te bieden en het contact met hun netwerk en zorgverleners te verbeteren.

  • D66 vertrouwt op de kracht van zorgprofessionals, de gemeente Enschede moet zich niet teveel mengen in het werk van de zorgprofessional. De gemeente mag niet in de spreekkamer van een arts gaan zitten.

  • D66 wil daar waar het effectief is meer preventie en vroegsignalering. Dat helpt latere, grotere kosten en ellende te voorkomen. Denk bijvoorbeeld aan projecten op scholen om een gezonde levensstijl te stimuleren, bijvoorbeeld een project over gezond eten, bewegen of ontspanning.

  • De vaccinatiegraad daalt in bepaalde gemeenten naar een zorgelijk niveau, en dat geldt niet alleen voor streng-christelijke gemeenten. D66 Enschede wil de vaccinatiegraad in Enschede tegen de 100 % houden omdat dit de beste garantie tegen het overlijden van kinderen is. Daarom bekijken we allereerst wat we kunnen verbeteren aan algemene communicatie en het op een invoelende manier bespreken met ouders om zo de bescherming van de gehele bevolking op peil te houden.

  • Voor dak- en thuislozen stellen we graag opvang open om hen te behoeden voor nog meer problemen. Tevens is het doel om de mensen in de opvang naar een eigen woning te helpen en daarbij is samenwerking van gemeente met woningcorporaties van groot belang. D66 vindt het belangrijk dat professionals spreken met mensen die op straat leven om zo te kunnen achterhalen of ze eigenlijk niet liever geholpen zouden worden met het betrekken van een woning. Professionals moeten deze mensen indien gewenst actief begeleiden en ondersteunen door de bureaucratische molen om daadwerkelijk van de straat te komen. Dit vraagt veel aandacht en maatwerk. D66 denkt dat het maar zeer zelden de eigen vrije wil en keuze van een persoon zal zijn om op straat te willen leven.

  • Uitgeprocedeerde asielzoekers worden door de gemeente Enschede opgevangen met een bed-bad-broodregeling. Daarnaast wil D66 dat deze mensen ook begeleiding geboden wordt. Zo hoeft niemand op straat te slapen en voorkomen we dat de gezondheid van deze vluchtelingen verslechtert.

  • D66 wil investeren in de zelforganisatie van de maatschappij. Dat betekent niet dat we teruggaan naar de oude buurthuizen, want verbinding in een wijk is niet afhankelijk van een gebouw. D66 wil de inwoners inspireren met voorbeelden uit andere gebieden en de inwoners aan het stuur zetten. Dat zal in de ene wijk betekenen dat een bestaand speeltuingebouw het sociale centrum van de wijk wordt, terwijl in een andere wijk bijeenkomsten in wisselende huiskamers worden georganiseerd.

  • Het probleem van eenzaamheid is echt aanwezig in Enschede. D66 wil hier aandacht aan schenken, vanuit de al bestaande programma’s. We willen dat de trend van meer eenzaamheid gekeerd wordt. Overigens willen we hierbij de hele samenleving inzetten. In feite hebben we hier een symptoom van het verbindingsvraagstuk bij de kop.

Wij willen dat hier voor alle inwoners van jongs af aan de kans hebben om zich zo optimaal mogelijk te ontwikkelen. Daarom streven wij naar een prettig opvoedklimaat voor zowel ouder als kind.

Opvoeden zien wij in de eerste plaats als de verantwoordelijkheid van ouders. D66 is van mening dat gemeenten een visie dienen uit te dragen die gericht is op preventie van problemen en voor de goede ontwikkeling van jonge mensen. Als problemen ontstaan die niet door de opvoeders kunnen worden opgelost, moet wel professionele hulp voorhanden zijn. Zorg- en welzijnsinstanties hebben de verantwoordelijkheid om, daar waar ouders niet zelf signaleren en actie ondernemen, in te grijpen en ondersteuning te bieden.

Door samenwerking tussen verschillende instanties, het uitgaan van de eigen kracht van mensen (en het stimuleren van zelfredzaamheid) kan jeugdhulp zo veel mogelijk thuis bij ouders of verzorgers aangeboden worden. Zo voorkomen we dure residentiële zorg en behouden ouders een actieve rol in de opvoeding.

  • D66 stimuleert goede samenwerking tussen aanbieders, zodat passende zorg het uitgangspunt is.

  • Door gebruik te maken van vrijwilligers en mantelzorgers kunnen de kosten van jeugdhulp beheersbaar blijven. Tevens is goede samenwerking en een vlotte doorstroom kostenbesparend. Er behoort een goed gebalanceerd aanbod aan cursussen voor ouders en docenten beschikbaar te zijn.

  • Zorg stopt niet over de grens met bijvoorbeeld Duitsland, regionale samenwerking is hierin van belang. D66 wil dat kinderen met jeugdhulp die verhuizen naar een andere gemeente of land “warm” worden overgedragen aan de instanties aldaar.

  • D66 wil niet dat de gemeente in de spreekkamer van de arts komt. Maar D66 vindt wel dat de gemeente Enschede gesprekken aan kan gaan met de professionals over wanneer zij verwijzen, en hoe dit beter zou kunnen. Die gesprekken dienen doordrongen te zijn van respect voor elkaars rollen en professionaliteit. Voorwaarde is wel dat alle partijen met elkaar praten vanuit het algemene belang.

  • D66 zet maatwerkvoorzieningen alleen in wanneer deze effectiever zijn dan algemene voorzieningen.

  • De dag dat een kind 18 jaar wordt is ook een harde formele grens. D66 houdt in de gaten dat voor kinderen met jeugdhulp deze leeftijdsgrens in het belang van het kind/de volwassene vloeiend wordt toegepast. Een onder jeugdhulp ingezet behandeltraject kan dan bijvoorbeeld worden afgemaakt.

  • Jeugdzorg moet vooral gebruik maken van de eigen kracht van gezinnen. Door tijdige signalering, gemeenschappelijke inzet op preventie en effectieve gezinshulp moeten uithuisplaatsingen zo veel mogelijk voorkomen worden.

  • D66 wil dat hulp integraal is georganiseerd en daarvoor stuurt de gemeente Enschede actief op samenwerking. Voor die (specialistische) zorg die niet op gemeentelijk niveau kan worden geboden moet effectief worden samengewerkt met de regio. We organiseren de zorg voor het kind zoveel mogelijk in verbinding met de school en zorgen voor de mogelijkheid om hulpvragen te stellen op scholen.

  • Bij crisis wordt snel ingegrepen, is de toegang helder en wordt zo snel mogelijk een regisseur benoemd. We vinden goede begeleiding en nazorg die kinderen en ouders in staat stelt het normale leven zo goed mogelijk weer op te kunnen pakken van belang.

  • De laatste jaren is veel ontwikkeld in nieuwe inspraakvormen voor jongeren. D66 wil de inbreng van jongeren versterken, zeker in de jeugdzorg.